W ramach realizacji Planu Operacyjnego Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich na lata 2017-2018 w zakresie Sieci na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich Podkarpacki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Boguchwale w dniach 22-27.10. 2018 r. zorganizował 6 dniowy wyjazd studyjny do Toskanii we Włoszech dotyczący uprawy i przetwórstwa owoców w tym winorośli, oliwek i owoców cytrusowych jako działania na rzecz poszukiwanie partnerów KSOW do współpracy w ramach działania „Współpraca” oraz poznania zagranicznych doświadczeń przydatnych w tworzeniu i funkcjonowaniu grup operacyjnych .

 
Niniejszy wyjazd szkoleniowo-studyjny został zrealizowany w ramach II Schematu Pomocy Technicznej Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich, Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 .
 
Projekt ten realizowany był w ramach działania 5, którego celem jest poszukiwanie partnerów KSOW do współpracy w ramach działania „Współpraca”.
 
Wyjazd studyjny miał na celu zapoznanie uczestników z regułami funkcjonowania branży produkcji win oraz przetwórstwa oliwek we Włoszech. Ponadto mieli oni również okazję poznania możliwości współpracy różnych podmiotów wchodzących w skład grup operacyjnych: rolników, stowarzyszeń, przedsiębiorców, doradców rolniczych, uczelni wyższych oraz tworzenia krótkich łańcuchów dostaw.
 
Dzień pierwszy rozpoczął się wizytą w tłoczni oliwy FRANTOIO VALDINIEVOLE w miejscowości Massa e Cozzile . Przedsiębiorstwo to działa na zasadzie spółdzielni zrzeszającej około 500 rolników uprawiających oliwki, którzy płacą składkę roczną ok. 14 euro. Spółdzielnia więc przede wszystkim wytłacza oliwę z owoców swoich członków, jednak korzystać mogą również producenci nie zrzeszeni płacąc odpowiednio wyższą stawkę. Grupę przyjął prezes stowarzyszenia, który oprowadził i pokazał cały proces tłoczenia oliwy, a następnie opowiedział o produktach końcowych. Interesującym elementem był fakt, że nawet liście z drzew oliwkowych mogą być wykorzystane do produkcji kosmetyków. Podkreślił istotny fakt, że jednorazowo można tłoczyć oliwki tylko jednego producenta, po czym cała linia produkcyjna jest czyszczona. W ten sposób dba się o jakość i indywidualność produktu końcowego. Cała wizyta zakończyła się degustacją oliwy.
 Kolejnym punktem była wizyta w prywatnym gospodarstwie i rodzinnym gospodarstwie Marini Giuseppe e Figli w miejscowości Pistoia. Gospodarstwo liczy sobie około 15 h ziemi, z którego 30 % stanowią drzewa oliwkowe, a resztę winnice. Podczas wizyty gospodarz tłumaczył praktyczne elementy uprawy i zbioru zarówno oliwek jak i winogron. Można było zobaczyć dwa typy upraw obydwu owoców, jeden starszy przystosowany do zbioru ręcznego i charakteryzujący się gęstszą strukturą zasiewu, a drugi nowy z szerokimi odstępami pomiędzy linią krzewów. Szeroka przestrzeń umożliwia wykorzystanie maszyn i większą efektywność zbiorów. Podczas przejścia po winnicy gospodarz zaprezentował stosowany przez niego system cięcia winnego krzewu. Warto zwrócić uwagę, że wizyta ta była okazją do interesującej dyskusji i wymiany doświadczeń między uczestnikami a gospodarzem umożliwiona poprzez profesjonalne tłumaczenie zagwarantowane przez organizatora wyjazdu. Kolejnym interesującym punktem była demonstracja pracy urządzeń i maszyn rolniczych ułatwiających zbiór winogron i oliwek. Wiele zainteresowania wzbudziła kantyna, w której dojrzewa tzw. vin santo - wino słodkie o długiej trwałości. Na koniec uczestnicy zaprosili gospodarza do zaprezentowania swojego wina na targach winiarskich w Polsce.
 Dzień drugi to przejazd do pobliskiego przedsiębiorstwa agroturystycznego AL POGGIO znajdującego się w miejscowości Montecarlo . zajmującego się przede wszystkim produkcją wina i oliwy. Przedsiębiorstwo to około 50 hektarów gruntu zajętego przez winnice i gaje oliwne oraz łąki i pastwiska. Jeśli chodzi o uprawę wina to przeważa szczep San Giovese i Trebiano Toscano, podczas wizyty skupiono się na różnicach zewnętrznych poszczególnych szczepów i ich smaków oraz powszechnym i praktycznym wykorzystaniu oliwki w kuchni włoskiej. Omówiono przyczyny różnicy cenowej oliwy masowej w supermarketach od tej produkowanej bezpośrednio u producenta, zwrócono również uwagę na sposób przechowywania oliwy z oliwek w kuchni. Na koniec zaprezentowano stare maszyny do produkcji wina i oliwy, a także poruszono problematykę wytwarzania octu winnego i grappy. Na koniec nastąpiła degustacja miejscowych produktów przy okazji obiadu.
Popołudnie to wizyta w ogrodzie owoców cytrusowych "Il Giardino degli agrumi" w miasteczku Castellare di Pescia , które powstało 50 lat temu. Firma zajmuje się nie tylko uprawą i sprzedażą, ale prowadzi również badania naukowe nad krzyżówkami poszczególnych owoców. Rezultaty prac badawczych w postaci poszczególnych drzew cytrusowych wyhodowanych na miejscu zostały zaprezentowane i omówione podczas wizyty. Zwrócono uwagę na szerokie zastosowanie poszczególnych roślin, a także na działalność przedsiębiorstwa, które wysyła swoje sadzonki do wielu krajów Europy Zachodniej. Na koniec miała znowu miejsce część praktyczna polegająca na zaprezentowaniu metody zaszczepiania owoców, a uczestnicy zwrócili wtedy uwagę na podobieństwo do metod stosowanych w polskim ogrodnictwie. Szczególną uwagę niektórych uczestników zwróciły tzw. szklarnie z tzw. ruchomym dachem otwieranym w zależności od pory roku i warunków pogodowych, a pozwalających zaoszczędzić energię elektryczną.
Kolejny trzeci dzień to przejazd na południe Toskanii w okolice Sieny i wizyta w niewielkim gospodarstwie agroturystycznym Montaioncino znajdującym się w Empoli, ukierunkowanym na produkcję wina i oliwy z oliwek. Gospodarz ma tylko właściwie 4 hektary ziemi, z czego jedna połowa to oliwki, a druga winnice. Ciekawe jest to, że niektóre szczepy wykorzystuje do produkcji wina z zastosowaniem dawnej procedury. W ten sposób otrzymuje wino, jakie pijali nasi przodkowie przede wszystkim to lżejsze. Wizyta przebiegała w miłej i życzliwej atmosferze, a rozmowa dotyczyła problemów współczesnego drobnego rolnictwa. Okazało się, że są one takie same zarówno na polskim Podkarpaciu jak i Toskanii. Gospodarz zwrócił uwagę, że zależy mu głównie na jakości a nie ilości wyprodukowanego wina, co z resztą docenili uczestnicy podczas degustacji. Popołudnie to interesująca konfrontacja pomiędzy przeszłością a współczesnością małych i dużych producentów wina.
Przedsiębiorstwo SAN FELICE w miejscowości Castelnuovo Berardegna to ponad 700 hektarów winnych przede wszystkim winogron San Giovese, które wytwarza ponad 1,5 mln litrów wina rocznie eksportowanego na cały świat. Podczas wizyty zaprezentowano w skrócie historię przedsiębiorstwa, jego zróżnicowane położenie i występujące na nim rodzaje gleb wpływających na smak i gatunek wina. Zbiór winogron dokonywany jest ręcznie, natomiast produkcja odbywa się przy wykorzystaniu najnowocześniejszego sprzętu. Specjalny skaner pozwala na selekcję najlepszych i najładniejszych gron, dzięki czemu uzyskuje się wino wysokiej jakości. Ważny jest również sposób przechowywania wina w specjalnych ogromnych beczkach wykonanych z dębu ze Slawonii (Chorwacja). Podczas degustacji zostały zaprezentowane trzy najlepsze gatunki wina z trzech winnic położonych w różnych regionach Toskanii, a należących do tego samego przedsiębiorstwa.
Dzień ostatni to poranna wizyta w przedsiębiorstwie CEPPO w miejscowości Campi Bisenzio zajmującego się detaliczną dystrybucją owoców i warzyw od rolników stosujących uprawę ekologiczną do poszczególnych rodzin. Założyciel opowiadał o tym, że każdego dnia skupuje od wybranych i wyselekcjonowanych gospodarstw świeże warzywa i owoce, a następnie pakuje je w paczki i dostarcza do odbiorców prywatnych na terenie Florencji. Liczne pytania ze strony grupy świadczyły o ogromnym zainteresowaniu nieznaną na polskim rynku inicjatywą drobnego przedsiębiorcy, który staje się pośrednikiem pomiędzy drobnym rolnikiem a zwyczajnym klientem. Rolnik ma zapewniony zbyt swoich produktów, a klient zdrową i świeżą żywność bez konieczności wychodzenia z domu. Obiad tego dnia to okazja to zdegustowania żywności ekologicznej i pomysłowości szefa kuchni współpracującego z założycielami firmy CEPPO.
Popołudnie to wizyta u rolnika NESTI E CUPOLI w miejscowości Lastra a Signa (FI), który jest jednym z dostawców zdrowej żywności do CEPPO. Obok tradycyjnego wina i oliwek w gospodarstwie produkuje się dżem i soki owocowe. Gospodarstwo liczy ok. 8 hektarów, z czego 2 to oliwki, 3 sady owocowe i 3 winnice. Wizyta to głównie zapoznanie się z produkcją dżemów i soków w laboratorium wyposażonym w nowoczesny sprzęt. Na koniec była degustacja trzech gatunków wina wraz z trzema rodzajami potraw doskonale komponującymi się z konkretnym winem.
 Reasumując, należy stwierdzić, że organizacja wyjazdu studyjnego w sposób istotny przyczyni się do wzmocnienia kontaktów i wymiany informacji w relacji nauka – praktyka w dziedzinie produkcji i przetwórstwie. Uczestnicy wizyty zaobserwowali w jaki sposób funkcjonuje przetwórstwo, sprzedaż w ramach krótkich łańcuchów dostaw oraz współdziałanie w ramach grupy operacyjnej. Zaobserwowana praktyka za granicą oraz zdobyta wiedza będzie mogła być wykorzystana w praktyce, na korzyść rozwoju własnych gospodarstw, przedsiębiorstw oraz w pracy zawodowej.