W ramach realizacji Planu Operacyjnego Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich na lata 2017-2018 w zakresie Sieci na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich Podkarpacki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Boguchwale w dniach 24-27.09. 2018 r. zorganizował 4 dniowy wyjazd studyjny na Węgry dotyczący uprawy i przetwórstwa owoców jako działania na rzecz poszukiwanie partnerów KSOW do współpracy w ramach działania „Współpraca” oraz poznania zagranicznych doświadczeń przydatnych w tworzeniu i funkcjonowaniu grup operacyjnych .

Niniejszy wyjazd szkoleniowo-studyjny został zrealizowany w ramach II Schematu Pomocy Technicznej Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich, Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 .

Projekt ten realizowany był w ramach działania 5, którego celem jest poszukiwanie partnerów KSOW do współpracy w ramach działania „Współpraca”.

Wyjazd studyjny miał na celu zapoznanie uczestników z regułami funkcjonowania branży produkcji przetwórstwa owocowego na terenie Węgier. Ponadto mieli oni również okazję poznania możliwości współpracy różnych podmiotów wchodzących w skład grup operacyjnych: rolników, stowarzyszeń, przedsiębiorców, doradców rolniczych, uczelni wyższych oraz tworzenia krótkich łańcuchów dostaw.

Wizyta na Węgrzech – w regionie, który charakteryzuje się podobną strukturą produkcji rolnej jak w województwie podkarpackim, była okazją do budowania platformy współpracy środowisk wspierających wdrażanie innowacji w dziedzinie produkcji i przetwórstwa owoców na poziomie krajowym, regionalnym i międzynarodowym.

W czasie pobytu grupa zrealizowała następujący program:

1.  Wizyta na Uniwersytecie w Ökológiai és Fenntartható Gazdalkodási Rendszerek Tanszék – wykład dyrektora Pusztai Pétera, który przedstawił historię funkcjonowania Uniwersytetu, technologię produkcji wina i alkoholi owocowych na Węgrzech, zasady pozyskiwania dotacji z Unii Europejskiej na rozwój gospodarstwa nastawionego na przetwórstwo owoców. Na Uczelni kształcenie odbywa się w dziedzinie rolnictwa i przetwórstwa owoców. Wykładowca przedstawił cele, które instytucja stawia sobie jako priorytet: długoterminowy rozwój zrównoważonego rolnictwa, ogrodnictwa i przemysłu spożywczego na Węgrzech. We współpracy z krajowymi i zagranicznymi instytutami badawczymi oraz rolnikami realizują projekty badawcze i innowacyjne, które zapewnią rozwój i konkurencyjność rolnictwa ekologicznego na Węgrzech poprzez rezultaty osiągnięte w praktyce w myśl zasady „od nauki do praktyki”.

  1. Wizyta na Uniwersytecie w Egerze – wykład dr Gal Lajosza – podczas tego spotkania odbyła się prezentacja oraz dyskusja dotycząca funkcjonowania oraz struktury węgierskiego winiarstwa, specyfiki winiarstwa w Egerze. Wykładowca przedstawił podział win i określenie ich właściwości pod względem walorów smaku, węchu, barwy, zasady produkcji win białych, czerwonych i różowych a co najważniejsze wina jako formy przekazu. Po wykładzie odbyła się wizyta w winiarni połączona z zajęciami praktycznymi w piwnicy „od winogrona po wino”.

3.  Wizyta w gospodarstwie Gala Lajosza „Pinceszete” – to niewielkie rodzinne gospodarstwo winiarskie o pow. 8,5 ha własnych winnic, które pozwalają na wyprodukowanie rocznie ponad 35 tys. butelek wina. Jak sam Lajos humorystycznie mówi „Za dużo by wypić, za mało by się wzbogacić.” Właściciel nie planuje jednak zwiększenia produkcji, skupia się raczej na dalszej poprawie jakości wina. Jednak niezapomnianym przeżyciem była wizyta w XVI w. piwnicach Lajosa – podczas której była możliwość degustacji wina jego produkcji. 4.  Wizyta w gospodarstwie Judit i Zoltan – jedno z niewielu gospodarstw zajmujących się uprawą roślin owocowych i warzywniczych skupionych na uprawie bioekologicznej. Właściciel przedstawił zasady zabezpieczania owoców przed szkodnikami, uprawę ekologiczną jako sposób na zdrową żywność. Następnie odbył się wykład na temat przetwórstwa ekologicznego, zasad pozyskiwania dotacji unijnych na działalność rolniczą, plusy i minusy w rolnictwie ekologicznym widziane oczyma rolnika. Ponadto grupa w trakcie szkolenia zdobyła wiedzę m.in. o gatunkach roślin, które należy zasadzić aby ustrzec się przed problemami chorób owoców oraz pozyskała wiedzę na temat zasad radzenia sobie z problemami zmiennej pogody, warunków w gospodarstwie bioekologicznym. Jest to gospodarstwo dwojga młodych i wykształconych ludzi, do niedawna mieszkających w Budapeszcie, którzy postanowili zmienić wszystko w swoim dotychczasowym życiu i zacząć żyć bliżej natury. Zoltan chcąc poszerzać swoją wiedzę odbył wiele praktyk zagranicznych, a następnie kontynuował naukę doktorancką szczególnie skupiając się na wykorzystaniu kompostu jako wielozadaniowości w ekologicznej produkcji.  

  1. Wizytacja w miejscowości Olaliszka w gospodarstwie zajmującym się uprawą owoców i produkcją Palinki – jako produktu tradycyjnego, dżemów soków oraz win. Właściciel przedsiębiorstwa, rolnik przeprowadził wykład na temat przetwórstwa owoców i produkcji palinki, soków oraz o szkodników atakujących rośliny, które powodują ogromne spustoszenie w uprawach. Ponadto uczestnicy mieli możliwość lustracji plantacji pigwy i czarnego bzu. Grupa zdobyła wiele porad na temat uprawy owoców, zbiorów, przechowania oraz ich przetwórstwa. Odbył się również pokaz podcinania czarnego bzu.

Reasumując, należy stwierdzić, że organizacja wyjazdu studyjnego w sposób istotny przyczyni się do wzmocnienia kontaktów i wymiany informacji w relacji nauka – praktyka w dziedzinie produkcji i przetwórstwie owoców. Realizacja operacji umożliwi również podjęcie działań na rzecz szerszego zastosowania w praktyce wyników badawczych i innowacyjnych rozwiązań oraz opracowywania programu badań naukowych, który w większym stopniu uwzględnia potrzeby rolników i które znajdą zastosowanie w praktycznej działalności produkcyjnej gospodarstw działających na terenie Podkarpacia. Ponadto uczestnicy wizyty studyjnej na Węgry w ramach działania „Współpraca” obrali sobie za cel: poszukiwanie partnerów KSOW do przyszłej współpracy, nawiązanie i tworzenie sieci kontaktów pomiędzy przedstawicielami instytucji naukowych, przedstawicielami instytucji rolniczych i około rolniczych wspierających wdrażanie innowacji na obszarach wiejskich w zakresie nowatorskiej uprawy owoców oraz przetwórstwa owocowego i wykorzystania węgierskich doświadczeń w praktyce. Nawiązali kontakty z kontrahentami zagranicznymi. Zaobserwowali w jaki sposób funkcjonuje współpraca w ramach krótkich łańcuchów dostaw oraz w ramach zorganizowanych grup operacyjnych.

Uczestnicy wyjazdu zdobytą wiedzę będą mogli wykorzystać w praktyce, na korzyść rozwoju własnych gospodarstw, przedsiębiorstw oraz w pracy zawodowej, natomiast specjaliści ds. doradztwa rolniczego z PODR w Boguchwale – porównać i wdrożyć najlepsze rozwiązania systemowe wśród rolników i szerzyć idee współpracy w ramach grupach operacyjnych.