W dniach 21-24.06 2018 r. odbył się wyjazd studyjny do Bawarii realizowany przez Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Ekonomii, Katedra Polityki Gospodarczej w ramach ogłoszonego konkursie nr 2/2018 dla partnerów Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich w ramach dwuletniego planu operacyjnego na lata 2018–2019  finansowanego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020. Celem niniejszej operacji było wspieranie innowacji w rolnictwie, produkcji żywności, leśnictwie i na obszarach wiejskich poprzez: Działanie 5 - Poszukiwanie partnerów KSOW do współpracy w ramach działania „Współpraca”, o którym mowa w art. 3 ust.1 pkt. 13 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW w ramach PROW na lata 2014-2020 oraz ułatwianie tej współpracy, Priorytet 1: Wspieranie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich, realizację celu KSOW Cel 4:Wspieranie innowacji w rolnictwie, produkcji żywności, leśnictwie i na obszarach wiejskich.

 

 Projekt adresowany był do grupy docelowej obejmującej: 13 rolników –zainteresowanych produkcją żywności ekologicznej, unowocześnieniem swoich gospodarstw, a tym samym poprawą konkurencyjności na rynku, 4 doradców rolniczych, którzy zajmują się wdrażaniem innowacyjnych rozwiązań na obszarach wiejskich, 6 pracowników naukowych, których zainteresowania naukowo-dydaktyczne obejmują tematykę rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich.

Podczas tego wyjazdu uczestnicy mieli możliwość zapoznania się z następującymi gospodarstwami ekologicznymi:

  • wizyta w gospodarstwie ekologicznym Folwark Podemus w okolicy Drezna gospodarującym na powierzchni 260 ha o charakterze wielokierunkowym: uprawa ziemniaków, owoców (moreli, brzoskwiń, jabłek i śliw), hodowla bydła mięsnego. Ponadto prowadzona jest własna przetwórnia mięsa. W gospodarstwie zatrudnionych jest 80 osób. Istnieje bardzo dobra współpraca pomiędzy innymi rolnikami również prowadzącymi produkcję ekologiczną od których gospodarz w 20% nabywa surowiec do przetwarzania. Nowym wyzwaniem w przyszłości będzie przetwórstwo mleka. Gospodarstwo położone jest obok rezerwatu przyrody, który dodatkowo budzi zaufanie wśród klientów produktów ekologicznych. Gospodarz jest członkiem grupy operacyjnej zajmującej się produkcją zbóż.

 

  • wizyta w rodzinnym gospodarstwie ekologicznym  koło Fürth oraz spotkanie z brokerem.                                                    Gospodarstwo kieruje się kilkoma podstawowymi zasadami;

- utrzymanie równowagi w zamkniętym cyklu produkcji,

- utrzymanie żyzności gleby a nie jej niszczenie,

- dobrostan zwierząt,

- produkcja zdrowej żywności,

- utrzymanie różnorodności gatunku,

- ochrona naturalnych warunków,

- pozostawienie ziemi w takim stanie aby wyżywiła następne pokolenia.

Gospodarstwo  jest członkiem  ekologicznej organizacji rolniczej Bioland, w której skupionych jest 300 rolników gospodarujących na pow. 2000 ha. Stowarzyszenie współpracuje z ponad 1000 partnerami, którzy swoje produkty sprzedają na terenie Austrii i Niemiec pod własną znana marką. Wszyscy rolnicy zrzeszeni w Biolandzie posiadają certyfikat jakości oraz tworzą sieć współpracy i powiązań pomiędzy sobą poprzez dostarczanie surowców bardzo dobrej jakości. Ponadto Bioland prowadzi doradztwo i wsparcie świadomości konsumenckiej, reprezentuje rolników oraz jego produkty na zewnątrz.

Ponadto podczas tej wizyty odbyło się spotkanie z przedstawicielem Stowarzyszenia Bioland, którego zadaniem jest również stworzenie nowoczesnego modelu współpracy pomiędzy nauką a biznesem. Pomaga on rolnikom oraz przedsiębiorcom w nawiązaniu kontaktu pomiędzy sobą , stworzenie sieci współpracy pomiędzy poszczególnymi ogniwami oraz z regionalnymi jednostkami naukowymi. 

  • wizyta w przyklasztornym gospodarstwie Plankstetten, Berching funkcjonującym od 1994 roku, które w głównej mierze koncentruje się na glebie, gdyż to ona jest nośnikiem wzrostu. Aktualnie produkcja rolnicza prowadzona jest na pow. 360 ha z czego 150 ha to użytki rolne, 150 ha użytki zielone oraz 60 ha stanowi las. Zatrudnionych jest 100 pracowników. Jest to gospodarstwo wielokierunkowe: produkcja roślinna obejmuje uprawę ziemniaków, zbóż w szczególności płaskurki oraz orkiszu. Zboża dostarczane są do młynów. Produkcję zwierzęcą stanowi hodowla bydła, trzody chlewnej oraz danieli. Ponadto gospodarstwo posiada własną restaurację. Pod koniec lat 90-tych powstał zakład przetwórczy mięsa. Aktualnie wykorzystywana jest energia wyprodukowana z odnawialnych źródeł . W 2016 r. wybudowano biogazownię. 
  • wizyta w gospodarstwie ekologicznym w okolicy Richthof zajmującym się uprawą ziół w doniczkach zrzeszonym w Bioland . Jest to gospodarstwo rodzinne zatrudniające 55 osób z czego 20% stanowią osoby niepełnosprawne . Właściciele posiadają również szklarnie usytuowane również w Polsce w okolicy Legnicy. Jest to bardzo innowacyjne gospodarstwo, które otrzymało nagrodę za zbudowanie nowoczesnej hali zrównoważonego gospodarowania. Funkcjonuje według dwóch zasad:
  • gospodarowanie w sposób ekologiczny albo nie,
  • stosowanie nawozów wegańskich (na bazie wyciągów z motylkowych, kukurydzy , melasy) albo nie .

           Mottem właścicieli jest ,,gospodarowanie dla dobra człowieka i przyrody''.

Zorganizowanie wyjazdu studyjnego do Bawarii dla 23 uczestników i przekazanie wiedzy w zakresie uwarunkowań rozwoju rolnictwa ekologicznego w przyszłości zaowocuje większymi możliwościami promocji i dystrybucji produktów ekologicznych oraz podniesieniem świadomości ekologicznej. Region, który uczestnicy mogli zwiedzić jest wiodącym pod względem rozwoju rolnictwa ekologicznego, w szczególności zaś łączenia przez producentów rolnych tradycji i nowoczesności w zakresie produkcji i dystrybucji żywności ekologicznej. Wyjazd studyjny to jeden z najskuteczniejszych praktycznych sposobów przekazywania informacji, w trakcie którego uczestnicy mogą sami ocenić korzyści wprowadzenia rozwiązań innowacyjnych. Wizycie towarzyszyła wymiana doświadczeń i dyskusja. Dobór grupy docelowej wynika z potrzeby pogłębiania wiedzy służącej wdrażaniu praktycznych i innowacyjnych rozwiązań (od nauki do praktyki) w zakresie produkcji i dystrybucji żywności ekologicznej, realizowanych często w niewielkich obszarowo gospodarstwach rolnych (rolnicy). Jednocześnie wiedza ta będzie upowszechniana poprzez doradztwo rolnicze na szczeblu lokalnym (doradcy rolni) i kształcenie uniwersyteckie (przedstawiciele Uniwersytetu Rzeszowskiego), co pozwoli dotrzeć do szerokiej grupy zainteresowanych. Wybrane grupy uczestników operacji będą miały szanse kontynuacji ściślejszej współpracy w przyszłości, a bezpośrednia ocena zaobserwowanych praktyk umożliwi doskonalenie stosowanych rozwiązań w praktyce gospodarczej. Dzięki takiemu doborowi grupy docelowej będzie możliwość tworzenia sieci powiązań pomiędzy ww. podmiotami, identyfikacja obszarów problemowych wymagających innowacyjnych rozwiązań i zainteresowanie tworzeniem grup operacyjnych.