W związku z licznymi zapytaniami rolników dotyczącymi określenia kiedy i o jakiej godzinie można stosować opryski środkami ochrony roślin tak, aby nie zaszkodzić pszczołom – informuję, że środki ochrony należy stosować zgodnie z etykietą dołączoną do opakowania, w której widnieje wyraźny zapis, aby stosować dany środek poza lotem owadów pożytecznych, w tym pszczół.

Pszczoły to owady o złożonej strukturze i zachowaniu, które pracują niemal nieustannie - nie mają określonej normy godzinowej pracy, ich czas jest zależny jest od pory roku, pogody, temperatury i warunków atmosferycznych.

W okresie wiosennym obserwujemy spadki temperatur w ciągu nocy i wzrost w ciągu dnia. Pszczoły wychodzą pracować w temperaturze ok. 10oC (niekiedy niższej, jeśli pogoda jest słoneczna i bezwietrzna), ale nie oddalają się znacznie od swojego ula. W czasie silnego deszczu nie opuszczają swojego ula, natomiast w czasie silnego wiatru nieliczne wylatują w poszukiwaniu nektaru oraz pyłku. Wraz ze wzrostem temperatury i wczesnym wschodem słońca pszczoły zaczynają coraz wcześniej i coraz liczniej wylatywać wydłużając swój lot nawet do 4 km.

W pełni lata, gdy temperatura i warunki sprzyjają lotom pszczoły wyruszają wraz z pierwszymi promieniami słonecznymi, a kończą lot nawet wtedy, gdy już słońce zajdzie – czasami nawet o godzinie 22 możemy obserwować w pobliżu ula pracujące owady.

Wielu rolników prowadząc opryski zbóż, czy nie kwitnących upraw uważa, że w ten sposób nie szkodzi pszczołom. To jest błąd! Pszczoły przeczesują znaczne obszary w poszukiwaniu pokarmu. Przelatując w pobliżu lub nad taką uprawą i wlatują w opary świeżo rozpylonego środka. Zależnie od działania i przeznaczenia środka, taka pszczoła albo ginie na miejscu lub jej zapach zostaje zmieniony. Wówczas taki owad nie zostaje wpuszczony do ula i ginie. Często w zbożach, czy innych uprawach możemy spotkać kwitnące chwasty, które są bogatym źródłem pożywienia – NIE WOLNO W TYM CZASIE PROWADZIĆ OPRYSKÓW!

Przy prowadzeniu oprysków musimy również brać pod uwagę okres prewencji (czas od oprysku do oblotu pszczół) i karencji (od oprysku do spożycia). Okres prewencji może wynosić od kilku godzin do kilku dni – przed spodziewanym opryskiem musimy uwzględnić czas bezpiecznego oblotu pszczół w tym czasie lub wykorzystywać repelenty, czyli środki odstraszające owady. Potraktowanie roślin tymi środkami jest dla nich neutralne, za to zniechęca owady pożytecznie do odwiedzania takich upraw.

Czasami spotykamy się z zapisem na opakowaniu środka „Prewencja – nie dotyczy”. Nie oznacza to, że możemy bez przeszkód stosować dany środek w uprawach nawet w ciągu dnia. Dany środek stosujemy tylko i wyłącznie po oblocie pszczół (zgodnie z etykietą środka), a czas jego wchłonięcia przez roślinę może wynosić ok. godziny. Zastosowany w godzinach wieczornych, rano nie stanowi zagrożenia dla pszczół i innych owadów zapylających. Polecam przeczytać artykuł Sumi Agro Poland „Prewencja – nie dotyczy”, w którym jasno i czytelnie przedstawiono interpretację tego zapisu.

Podobnie w myśl zasady „mój teren moja sprawa” nie broni rolników, którzy w pewnym stopniu nadużywają środków ochrony roślin, gdy stosują je w ciągu dnia. Myśl tą reguluje art. 144, który mówi że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swojego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych – zwłaszcza jeśli w pobliżu znajdują się budynki mieszkalne.

Przed zastosowaniem danego środka rolnicy powinni prowadzić konsultacje z pszczelarzami, zwłaszcza jeśli w pobliżu ich pól znajdują się pasieki. Zgodnie z Rozporządzniem odległość prowadzenia zabiegów ochrony roślin od pasiek powinna wynosić 20 m.