W 2020 r odnotowano 103 ogniska Afrykańskiego Pomoru Świń z czego w województwie podkarpackim potwierdzono 16 ognisk tej choroby.

Do terenów gdzie stwierdzono wystąpienie choroby możemy zaliczyć powiaty: Jarosław, Nisko, Lubaczów oraz Przeworsk. Gospodarstwa w jakich wykryto ASF utrzymywały od jednej do nawet ponad 150 sztuk świń. Świnie u których stwierdzono chorobę   utrzymywane były w tych gospodarstwach zarówno w cyklu otwartym w przypadku mniejszych hodowli oraz w cyklu zamkniętym w gospodarstwach większych.

Afrykański pomór świń (ASF) to szybko szerząca się, zakaźna choroba wirusowa, na którą podatne są świnie domowe oraz dziki. Zarażone świnie po kilku dniach padają. Ludzie nie są wrażliwi na zakażenie wirusem ASF w związku, z czym choroba ta nie stwarza zagrożenia dla ich zdrowia i życia. Najczęstszym sposobem zakażenia zwierząt jest bezpośredni lub pośredni kontakt ze zwierzętami zakażonymi.

Jak rozpoznać afrykański pomór świń?

Do podstawowych objawów chorobowych mogących mówić o wystąpieniu ASF w gospodarstwie zajmujących się produkcją świń możemy zaliczyć:

  • nagłe padnięcia świń - ASF w stadzie świń może niekiedy objawić się jedynie nagłymi padnięciami, bez innych objawów towarzyszących;
  • wzrost wewnętrznej ciepłoty ciała (do 40,5-42°C), któremu mogą nie towarzyszyć inne symptomy (gorączkujące świnie mają czasem zachowany apetyt, poruszają się na ogół normalnie);
  • inne objawy kliniczne, które mogą dołączyć do gorączki:
    • sinica skóry uszu, brzucha i boków ciała,
    • drobne, lecz liczne wybroczyny w skórze,
    • zaczerwienienie skóry widoczne zawłaszcza na końcach uszu, ogona i kończynach,
    • duszność,
    • pienisty wypływ z nosa,
    • wypływ z worka spojówkowego,
    • biegunka - często z domieszką krwi,
    • wymioty,
    • niedowład zadu,
    • objawy nerwowe w postaci podniecenia, drgawek mięśni i skurczów kloniczno-tonicznych,
    • ronienia u prośnych macior;
  • niekiedy gorączce mogą towarzyszyć posmutnienie, utrata apetytu, szybkie i trudne oddychanie oraz zaleganie wydaliny z nosa i oczu, wymioty, zaparcia, krwista biegunka, przed śmiercią może nastąpić śpiączka, która pojawia się jeden do siedmiu dni po wystąpieniu pierwszych objawów klinicznych.

Zgłosiłeś podejrzenie afrykańskiego pomoru - co dalej?

Po dokonaniu zgłoszenia - do czasu przybycia urzędowego lekarza weterynarii - posiadacz zwierząt zobowiązany jest do:

  • izolacji i strzeżenia w gospodarstwie wszystkich przebywających tam zwierząt;
  • wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia i zbywania produktów z gospodarstwa, w szczególności mięsa, zwłok zwierzęcych, środków żywienia zwierząt, wody, ściółki, nawozów naturalnych;
  • nie wywożenia z gospodarstwa materiału biologicznego (nasienia, komórek jajowych, zarodków);
  • uniemożliwienia osobom postronnym dostępu do pomieszczeń lub miejsc, w których znajdują się zwierzęta podejrzane o zakażenie lub chorobę.

Podstawowe zasady bioasekuracji ograniczające wystąpienie wirusa ASF w gospodarstwie

Szerzenie się afrykańskiego pomoru świń (ASF) oddala możliwość przywrócenia eksportu polskiego mięsa wieprzowego i jego przetworów. Powoduje to duże straty gospodarcze i pogłębia kryzys na krajowym rynku wieprzowiny.

Główną przyczyną rozprzestrzeniania się wirusa Afrykańskiego pomoru świń są zarażone dziki. Niestety za rozprzestrzenianie się tej jednostki chorobowej winę ponosi także człowiek nie stosujący się do podstawowych zasad bioasekuracji.

Bioasekuracja jest to zespół działań, które mają na celu niedopuszczenie do przedostania się choroby do chlewni oraz kontrolę rozprzestrzeniania się infekcji w przypadku jej wystąpienia.

Rolnicy hodowcy świń chcąc w jak największym stopniu ograniczyć rozprzestrzenianie się tej choroby powinni przestrzegać następujących zasad:

  • Nie wprowadzać świń do swojego gospodarstwa z nieznanych źródeł
  • Ogrodzenie chlewni uniemożliwiający jakikolwiek bezpośredni lub pośredni kontakt z innymi zwierzętami, a w szczególności dzikami
  • Nie wpuszczanie na teren gospodarstwa osób postronnych
  • Zakaz wjazdu na teren gospodarstwa wszelkich pojazdów a szczególnie samochodów zakładów mięsnych oraz firm utylizacyjnych
  • Obowiązkowa zmiana odzieży ochronnej przed wejściem do pomieszczeń ze zwierzętami
  • Bezwzględny zakaz stosowania tzw. „zlewek”
  • Zakaz wprowadzania na teren gospodarstwa upolowanych/padłych dzików lub wyposażenia służącego do polowań na dziki
  • Zakaz wykorzystywania słomy lub zielonki zebranych z pól na których przebywają dziki
  • Utrzymywanie świń w zamkniętych pomieszczeniach (drzwi) i dbałość o to aby w oknach były zamontowane siatki ochronne;
  • Stosowanie mat dezynfekcyjnych

Przypomnieć należy że jedyną metodą zwalczania choroby jest postępowanie administracyjne czyli zabicie i utylizacja chorych i podejrzanych o zachorowanie świń.

Rolnikom za wszystkie zabite świnie w wyniku zastosowanych zabiegów nakazanych przez Inspektorat Weterynarii przy zwalczaniu afrykańskiego pomoru świń przysługuje odszkodowanie ze środków budżetu państwa pod warunkiem że przestrzegają w/w zasad.

U rolników którzy właściwie zabezpieczali swoje chlewnie a pomimo to stwierdzono wystąpienie ASF została przeprowadzona wycena i otrzymają oni przysługujące odszkodowanie.

                                                                                                          Tomasz Salach