Soja

Fot 13Siew soi zaleca się w terminie od 20 kwietnia do 5 maja. Fenologicznym wskaźnikiem terminu siewu soi jest okres kwitnienia klonu zwyczajnego lub koniec kwitnienia wiśni.

Nasiona należy wysiewać w ogrzaną glebę, o temperaturze co najmniej 8oC.

Soja współżyje z bakteriami brodawkowymi, które rzadko występują w naszych glebach, dlatego korzystne jest szczepienie nasion szczepionką bakteryjną do soi. Przeprowadza się je na 2-3 dni przed siewem. Szczepionkę należy dokładnie wymieszać z nasionami, chroniąc je przed działaniem promieni słonecznych. Można również zastosować szczepionkę bezpośrednio do gleby, po czym pole należy zabronować. Nasiona wysiewa się na głębokość 3-4 cm, w rozstawie rzędów 20-25 cm. Obsada roślin powinna wynosić 50-100 roślin na 1 m2 co daje 80-150 kg nasion na 1 ha (odmiany soi bardzo różnią się masą 1000 nasion). Obecnie na rynku sprzedawana jest soja w jednostkach siewnych (j.s.). Wysiew 4-4,5 j.s. na 1 ha daje obsadę najczęściej 60-70 nasion na 1 m2. W warunkach mniejszej wilgotności gleby podczas siewu zaleca się zastosować wał kruszący, co powoduje lepsze podsiąkanie wody i wyrównanie pola.

W Krajowym rejestrze znajdują się obecnie 22 odmiany soi (wolne od GMO). Odmiany te charakteryzują się różną wczesnością. Wczesność odmian podawana jest za pomocą kodu zerowego (0-0000), im więcej zer tym odmiana wcześniejsza. U odmian soi występuje reguła- im późniejsza, tym plenniejsza. Jednak z uwagi na zmienną pogodę na przełomie lata i początku jesieni, gdy często występują chłody i opady, pewniejsze w zbiorze i plonowaniu są odmiany o krótszej wegetacji. Do uprawy w warunkach naszego województwa należy wybierać odmiany wcześniejsze.

Na Liście Odmian Zalecanych do uprawy na terenie województwa podkarpackiego w 2019 r. znalazły się następujące odmiany soi: Abelina, Aligator, Brunensis, GL Melanie, Lissabon, Merlin, Naya, Sultana.

Kukurydza

IMG 0658Optymalny termin siewu zależy od warunków termicznych występujących wiosną w danym roku. Temperatura gleby w okresie siewu na głębokości 6 – 8 cm powinna wynosić 8 – 10 °C, co w woj. podkarpackim przypada na III dekadę kwietnia. Fenologicznym wskaźnikiem terminu siewu kukurydzy jest kwitnienie mniszka lekarskiego, czeremchy i czereśni.
Grubość warstwy spulchnionej, a zarazem głębokość umieszczenia nasion powinna wynosić 4 – 5 cm na glebach zwięzłych i wilgotnych, a 6 – 8 cm na glebach lżejszych, łatwo wysychających.
Szerokość międzyrzędzi należy dostosować do typu maszyn zbierających kukurydzę, najczęściej wynosi 75 – 80 cm. Siać należy siewnikiem punktowym (pneumatycznym lub mechanicznym) o ostrych redlicach.
Każda odmiana posiada właściwą dla siebie optymalną obsadę podawaną przez hodowcę lub producenta nasion w zależności od kierunku użytkowania. Najczęściej w uprawie na ziarno wynosi ona 80 – 90 tys. roślin na 1 ha, a przy uprawie na kiszonkę 90 – 100 tys. na 1 ha. Do siewu powinien być wykorzystany tylko materiał siewny pochodzący z zakupu, najczęściej zaprawiony już przeciwko chorobom grzybowym, a także szkodnikom.

Właściwy dobór odmiany wpływa nawet w 30 % na sukces w uprawie kukurydzy, dlatego ważna jest znajomość cech poszczególnych odmian. Z roku na rok wzrasta ilość odmian kukurydzy wpisywanych do Krajowego rejestru odmian. W bieżącym roku znajduje się w nim ponad 200 odmian. W każdym roku znaczna część odmian jest zastępowana nowymi, plenniejszymi, o lepszych cechach użytkowych.
Odmiany uprawiane na ziarno powinny charakteryzować się:
- odpowiednią wczesnością (określaną liczbą FAO),
- wysokim poziomem plonowania,
- odpornością na chłody i wyleganie,
- małym porażeniem przez choroby czy szkodniki.
Odmiany wczesne (do FAO 220) plonują niżej niż średnio wczesne (do FAO 250) i średnio późne (FAO 260 – 290), ale gwarantują zebranie ziarna o 10 – 20 dni wcześniej i o wilgotności 25 – 30 %. Najwyższy potencjał plonowania mają odmiany średnio późne, ale ryzyko ich uprawy na terenach o krótkim okresie wegetacji jest duże. Z praktycznego punktu widzenia najbardziej odpowiednie na Podkarpaciu są mieszańce średnio wczesne, o liczbie FAO 230 – 250.

U odmian kiszonkowych pożądane są:

- duży plon ogólny suchej masy o korzystnej strukturze tj. dużym udziale kolb i wysokiej koncentracji energii,

- wczesność odpowiednia do zamierzonego terminu zbioru,

- odpornością na chłody i wyleganie,
- małe porażeniem przez choroby czy szkodniki.

- wysoka stawność wegetatywnych części roślin.

 

Opracowanie:

Katarzyna Sitek