Zaprawianie nasion to powszechny zabieg profilaktyczny w ochronie roślin ograniczający występowanie zgorzeli siewek   wszystkich uprawianych warzyw z siewu wprost do gruntu jak i produkowanej rozsady. Zgorzel siewek wywołują patogeny, które są przenoszone z nasionami jak i występujące w glebie.

W glebie, w polu jak i w podłożach do produkcji rozsady istnieją tzw. patogeny odglebowe tj. grzyby, organizmy grzybopodobne, a także niektóre gatunki bakterii.

Zaprawianie nasion ma duże znaczenie w produkcji warzyw gdyż:

  • daje zdrowy, wolny od chorób początek wzrostu wszystkich roślin,
  • metoda ta jest przyjazna zarówno dla środowiska jak i konsumentów gdyż do procesu zaprawiania używane są znikome ilości środków stosowane na 1 ha,
  • umożliwia mniejsze nakłady na robociznę, oszczędności energii i minimalizuje chemizację gleby,
  • stanowi bardzo efektywną metodę ochrony nasion i młodych roślin przed chorobami i szkodnikami,
  • nowe technologie zaprawiania nasion są całkowicie bezpieczne podczas siewu dla producentów,
  • możliwość bardzo precyzyjnego dozowania środka ochrony roślin bez ryzyka przedawkowania,
  • duże oszczędności kosztów dla ogrodników,
  • zdrowszy i tańszy produkt dla konsumentów.

Wyrastające siewki z zaprawionych nasion cechuje :

- wyrównanie wzrostu,

- lepszy rozwój,

- odporność na choroby, aktywność zapraw grzybobójczych może trwać nawet do 3 tygodni.

            W Polsce do zaprawiania nasion warzyw dopuszczone są Zaprawa Nasienna T 75 DS/WS, Sarox T 500 FS oraz Maxim 480 FS.

Zaprawa Nasienna T służy do zaprawiania nasion na sucho o czym informuje symbol DS. Zaprawianie metodą na sucho polega na pokryciu cienka warstwą sproszkowanej zaprawy nasion. Zaletą zaprawiania na sucho jest łatwość wykonania oraz możliwość zaprawiania nasion na długo przed siewem. Należy pamiętać, że zaprawione nasiona można tylko wykorzystywać do siewu , nie mogą być one wykorzystywane na cele konsumpcyjne czy pasze dla zwierząt.

Zaprawianie nasion na sucho ma też wady m.in.:

- słaba przyczepność suchej zaprawy do nasion, co obniża skuteczność zabiegu,

- pyląca zaprawa może doprowadzić do skażenia powietrza podczas wykonywania zabiegu,.

- zaprawianie na sucho stwarza zagrożenie dla osób wykonujących zaprawianie.

Ze względu na rozpylanie się zapraw, konieczne jest szczególnie rygorystyczne przestrzeganie zasad BHP (używanie masek przeciwpyłowych, okularów).

Zaprawa Sarox i Maxim służą do zaprawiania nasion na mokro o czym informuje symbol FS.

Zaprawianie mokre jest skuteczne w zwalczaniu patogenów zasiedlających nasiona lub inne części roślin. Przy zaprawianiu mokrym działanie preparatu jest jednak krótsze niż w zaprawianiu suchym (preparat szybciej traci swoje właściwości ochronne, następuje też jego wymywanie), i dlatego nie zabezpiecza w pełni nasion i kiełkujących roślin przed patogenami atakującymi je z gleby.

Przed przystąpieniem do zaprawiania nasion należy zapoznać się z etykietą środka, ponieważ ich rejestracja nie obejmuje wszystkich gatunków warzyw.

             Należy pamiętać , że do zaprawiania 1 kg nasion potrzebna jest niewielka ilość zaprawy (np. na 1kg nasion marchwi potrzeba 4 -5 g Zaprawy Nasiennej T, a średnia norma wysiewu nasion marchwi wynosi 2 – 2,5 kg nasion/ ha), którą przed przystapieniem do zaprawiania należy precyzyjnie odmierzyć. Nie ma problemu z omierzaniem dawki zaprawy w przypadku nasion dużych i ciężkich takich jak, groch, bób , fasola czy ząbki czosnku.

W przypadku nasion drobnych lepszym wyjściem będzie kupienie nasion już zaprawionych.

Również ogrodnikom prowadzącym warzywnicze uprawy małoobszarowe i działkowcom zalecam zakupienie zaprawionego materiału siewnego.

            Zaprawiony materiał powinien być wysiewany siewnikami. Przy ręcznym wysiewie niewielkich ilości nasion należy pamiętać o zakładaniu do tego celu ochronnych rękawiczek gumowych — nie wolno wysiewać zaprawionych nasion gołymi rękami!

 


Anna Cieszyńska