Na odwłoku samicy widoczne są trzy wąskie żółte pierścienie, natomiast samiec posiada ich cztery. Dodatkowo koniec odwłoka samca zakończony jest charakterystyczną kępką ciemnych włosków. Skrzydła owada są przezroczyste, z ciemnym obrzeżeniem utworzonym z łusek, a ich rozpiętość dochodzi do ok. 30 mm.
Larwa, czyli gąsienica, ma białoróżowe ciało oraz brązową głowę, nogi i tarczkę. Dorasta zazwyczaj do 30 mm długości i rozwija się wewnątrz pędów porzeczki, powodując ich osłabienie i zamieranie.
Przeziernik rozwija jedno pokolenie w sezonie wegetacyjnym. Gąsienice zimują w rdzeniu pędów roślin. Żerują, wygryzając korytarze we wnętrzu łodyg. Wiosną, przed przepoczwarzeniem, przygotowują otwór wylotowy dla przyszłego motyla. Poczwarka przebija skórkę pędu, częściowo się z niego wysuwając.
Końcem maja – początkiem czerwca następuje wylot motyli i trwa on do sierpnia. W tym czasie samice składają jaja, pojedynczo, w miejscu tworzenia przez roślinę pąków. Wylęgłe gąsienice z łatwością wgryzają się do pędu, gdzie żerują do jesieni oraz wiosną przyszłego roku.
Objawy żerowania
Żerujące w pędach gąsienice (wyjadając tkanki rdzenia) powodują widoczne ich osłabienie, jak również mocno ograniczony wzrost rośliny. Konsekwencją tego jest więdnięcie i zamieranie całych pędów, które w znaczny sposób wpływa na obniżenie plonu.
Progi zagrożenia
Celem identyfikacji szkodnika jest sprawdzenie obecności uszkodzeń jak również samych gąsienic w pędach jednorocznych. Niezbędna jest również obserwacja dorosłych osobników na liściach porzeczek. Dynamikę lotu motyli najłatwiej zaobserwować, odławiając je w pułapki feromonowe. Dzięki temu wyznaczyć można optymalny termin zwalczania przeziernika porzeczkowca.
|
Termin lustracji |
Sposób lustracji i wielkość próby na kwaterę ok. 1 ha |
Próg zagrożenia |
|
w okresie jesienno-zimowym i/lub w okresie prześwietlania krzewów |
z 200 krzewów wyciąć u podstawy po jednym jednorocznym pędzie, każdy przeciąć wzdłuż w celu stwierdzenia obecności uszkodzeń i/lub gąsienic |
10% uszkodzonych pędów z wyjedzonym rdzeniem lub gąsienicą szkodnika |
|
druga połowa maja, czerwiec, lipiec |
w połowie maja zawiesić pułapki z feromonem, przynajmniej 1-2 sztuki na każde 2-3 ha plantacji i systematycznie co 3-4 dni kontrolować liczbę odławianych motyli |
średnio 15 odłowionych motyli/pułapkę |
Podane insektycydy stosować po kwitnieniu
Opryskiwać plantacje w okresie intensywnego lotu motyli (ok. 3 tygodnie po kwitnieniu) i powtórzyć po ok. 2 tygodniach (podczas lotu motyli) preparatem o krótkim okresie karencji.
- Decis Expert 100 EC
- Decis Mega 50 EW
Do ochrony porzeczki przed przeziernikiem porzeczkowcem dostępne jest również biologiczne rozwiązanie – dyspensery Isonet Z, w postaci zawieszek. Należy rozwiesić je na plantacji przed lub na początku lotu motyli. Emitują feromony płciowe, które dezorientując samców przeziernika, skutecznie uniemożliwiają zapłodnienie samic (samice nie składają jaj). Konsekwencją tego jest stopniowe ograniczenie populacji – szkodnik nie przedłuża gatunku. Środek działa przez cały okres wegetacji.
Zapobieganie i zwalczanie
- kwalifikowany, zdrowy materiał nasadzeniowy gwarancją zdrowotności i czystości sadzonek,
- zasiedlone i uszkodzone przez szkodnika pędy wycinać i usunąć z plantacji, przed wylotem motyli (V/VI),
- zwalczanie przeprowadzać w okresie intensywnego lotu motyli, zanim samice zdążą złożyć jaja.
Oprac. Katarzyna Worosz
PODR Boguchwała
