Produkt ekologiczny to taki, który spełnia kryteria rolnictwa ekologicznego – zarówno w zakresie produkcji surowców, jak i ich przetwarzania, transportu, magazynowania oraz pakowania. Zasady te określone są m.in. w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848.
Aby produkt mógł być uznany za ekologiczny, musi być wyprodukowany zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego, skontrolowany przez upoważnioną jednostkę certyfikującą, prawidłowo oznakowany zgodnie z przepisami prawa.
Aby produkt mógł być sprzedawany jako ekologiczny, jego etykieta musi zawierać:
Przykłady oznaczeń:
Jeśli wszystkie składniki pochodzą z jednego kraju (np. Polska), można użyć określenia: „Rolnictwo Polska”.
Jeżeli chcemy się upewnić, że dany producent jest poddany kontroli certyfikacji ekologicznej, możemy sprawdzić, czy jego produkt znajduje się w wykazie prowadzonym w systemie unijnym TRACES. Prowadzi on ewidencję producentów ekologicznych w UE. Na jego stronie: https://webgate.ec.europa.eu/tracesnt/directory/publication/organic-operator/index można wyszukać producenta, który posiada certyfikat rolnictwa ekologicznego.
Dobrowolne oznaczenia – kiedy można używać słów „eko”, „bio”, „organiczny”?
Terminy takie jak „ekologiczny”, „biologiczny”, „organiczny” oraz skróty „eko” i „bio” mogą być używane tylko, gdy produkt spełnia wszystkie warunki ekologiczne i został objęty kontrolą certyfikacyjną. Ich stosowanie w odniesieniu do produktów nieekologicznych jest zabronione i traktowane jako wprowadzanie konsumenta w błąd.
W przypadku gdy produkty są częściowo ekologiczne, w których minimum 95% składników pochodzenia rolniczego jest ekologicznych, mogą być oznaczone jako „ekologiczne” i nosić logo UE.
Jeśli produkt zawiera mniej niż 95% składników ekologicznych, nie może być oznaczony jako „eko”, ale można podać informacje o konkretnych składnikach – np.:„zawiera ekologiczne płatki owsiane”. W takim przypadku nie wolno używać unijnego logo ani sugerować, że cały produkt jest ekologiczny.
Produkty niepakowane (np. świeże warzywa czy owoce na wagę) mogą być sprzedawane jako ekologiczne, ale muszą być wyraźnie oznaczone na etykiecie cenowej, tabliczce informacyjnej lub przy półce. Muszą też pochodzić z certyfikowanego gospodarstwa.
Produkty importowane spoza UE mogą być oznaczone jako ekologiczne tylko wtedy, gdy zostały skontrolowane i certyfikowane według zasad uznanych przez Unię Europejską. Na etykiecie musi być podany kraj pochodzenia oraz numer jednostki certyfikującej.
Za prawidłowe oznaczenie produktu odpowiada producent lub dystrybutor. W przypadku: używania oznaczeń eko bez certyfikatu, wprowadzania konsumenta w błąd, fałszowania informacji o składzie lub pochodzeniu, grożą sankcje administracyjne i finansowe, a w skrajnych przypadkach – utrata prawa do prowadzenia działalności w sektorze eko.
Znakowanie produktów ekologicznych to nie tylko kwestia estetyki opakowania, ale przede wszystkim gwarancja autentyczności i zaufania konsumenta. Przestrzeganie zasad oznakowania jest obowiązkiem producenta, a jednocześnie narzędziem, które pozwala wyróżnić się na tle konwencjonalnych produktów. Dla konsumenta zaś – to sposób na świadome zakupy, oparte na faktach, a nie marketingowych chwytach.
Opracowała:
Natalia Antoniewska
Dział Rolnictwa Ekologicznego i Ochrony Środowiska