Celem osi 4 Leader jest przede wszystkim budowanie kapitału społecznego poprzez aktywizację mieszkańców oraz przyczynianie się do powstawania nowych miejsc pracy na obszarach wiejskich, a także polepszenie zarządzania lokalnymi zasobami i ich waloryzacja, w skutek pośredniego włączenia lokalnych grup działania w system zarządzania danym obszarem.

Leader jest podejściem przekrojowym, które ma przyczynić się do aktywizacji społeczności wiejskich poprzez włączenie partnerów społecznych i gospodarczych do planowania i wdrażania lokalnych inicjatyw.

Leader jest oddolnym partnerskim podejściem realizowanym przez Lokalne Grupy Działania (LGD), polegającym na opracowaniu przez lokalną społeczność wiejską Lokalnej Strategii Rozwoju (LSR) oraz realizacji wynikających z niej innowacyjnych projektów łączących zasoby ludzkie, naturalne, kulturowe, historyczne, itp., wiedzę i umiejętności przedstawicieli trzech sektorów: publicznego, gospodarczego i społecznego. Przedstawiciele tych sektorów tworzą partnerstwo zwane lokalną grupą działania, które jest reprezentatywne dla obszaru objętego LSR.

Aby lokalna społeczność mogła skorzystać z programu Leader, na danym obszarze musi funkcjonować Lokalna Grupa Działania wybrana przez Samorząd Województwa do realizacji opracowanej przez nią LSR. Na poziomie decyzyjnym LGD co najmniej 50% stanowią partnerzy gospodarczy i społeczni. Lokalna grupa działania wybiera projekty, których realizacja przyczyni się do osiągnięcia celów wspólnie opracowanej lokalnej strategii rozwoju.

W ramach podejścia Leader będzie również wspierana działalność lokalnych grup działania, w tym realizowane przez nie projekty współpracy.

Więcej informacji na stronach:

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - nabory wniosków

W ramach osi 4 Leader realizowane są trzy działania:

I. Działanie: „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju”

Działanie ma na celu umożliwienie mieszkańcom obszaru objętego lokalną strategią rozwoju (LSR) realizacji projektów w ramach tej strategii. Realizacja strategii powinna przyczynić się do poprawy jakości życia na obszarach wiejskich m.in. poprzez wzrost aktywności lokalnych społeczności oraz stymulowanie powstawania nowych miejsc pracy.

W ramach realizacji LSR, zatwierdzonych przez samorząd województwa, LGD wybiera projekty do realizacji w ramach środków przyznawanych na realizację strategii. Pracownicy LGD pomagają wnioskodawcom w przygotowaniu projektów.

Zakres pomocy:

Pomoc udzielana jest dla operacji z zakresu:

1. działania „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej”,

2. działania „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw”,

3. działania „Odnowa i rozwój wsi”,

4. „małych projektów”.

Działanie: Wdrażanie Lokalnej Strategii Rozwoju – „Małe projekty”

Zakres pomocy:

1. Podnoszenie świadomości społeczności lokalnej, w tym przez organizację szkoleń i innych przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym i warsztatowym dla podmiotów z obszaru objętego LSR ( Lokalną Strategią Rozwoju ), innych niż realizowane w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;

2. Podnoszenie jakości życia społeczności lokalnej na obszarze objętym LSR, w tym przez:

a) udostępnianie urządzeń i sprzętu komputerowego, w tym urządzeń i sprzętu umożliwiającego dostęp do Internetu,
b) organizację imprez kulturalnych, rekreacyjnych lub sportowych;

1. Rozwijanie aktywności społeczności lokalnej, w tym przez:

a) promocję lokalnej twórczości kulturalnej z wykorzystaniem lokalnego dziedzictwa, w tym kulturowego, historycznego lub przyrodniczego,
b) kultywowanie miejscowych tradycji, obrzędów i zwyczajów,
c) kultywowanie języka regionalnego i gwary,
d) kultywowanie tradycyjnych zawodów i rzemiosła;

1. Rozwijanie turystyki lub rekreacji na obszarze objętym LSR, w tym przez:

a) utworzenie lub zmodernizowanie bazy informacji turystycznej oraz stron internetowych, przygotowanie i wydanie folderów oraz innych publikacji informacyjnych dotyczących obszaru objętego LSR,
b) budowę, odbudowę lub oznakowanie małej infrastruktury turystycznej, w szczególności punktów widokowych, miejsc wypoczynkowych lub biwakowych, tras narciarstwa biegowego lub zjazdowego, szlaków wodnych, szlaków rowerowych, szlaków konnych, ścieżek spacerowych lub dydaktycznych;

1. Zachowanie, odtworzenie, zabezpieczenie lub oznakowanie cennego, lokalnego dziedzictwa krajobrazowego i przyrodniczego, w szczególności obszarów objętych poszczególnymi formami ochrony przyrody, w tym obszarów Natura 2000;

2. Zachowanie lokalnego dziedzictwa kulturowego i historycznego, w tym przez:

a) odbudowę albo odnowienie lub oznakowanie budowli lub obiektów małej architektury wpisanych do rejestru zabytków lub objętych wojewódzką ewidencją zabytków,
b) odnowienie dachów lub elewacji zewnętrznych budynków wpisanych do rejestru zabytków lub objętych wojewódzką ewidencją zabytków,
c) remont lub wyposażenie muzeów,
d) remont lub wyposażenie świetlic wiejskich;

1. Inicjowanie powstawania, przetwarzania lub wprowadzania na rynek produktów i usług opartych na lokalnych zasobach, tradycyjnych sektorach gospodarki lub lokalnym dziedzictwie, w tym kulturowym, historycznym lub przyrodniczym, albo podnoszenie jakości takich produktów;

2. Wykorzystanie energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w celu poprawienia warunków prowadzenia działalności kulturalnej lub gospodarczej, w tym rolniczej.

Beneficjenci:

osoby fizyczne, które są:

• obywatelami państwa członkowskiego UE,

• pełnoletnie,

• zameldowane na pobyt stały na obszarze objętym LSR, lub wykonujące działalność gospodarczą na tym obszarze.

osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym ustawy przyznają zdolność prawną:

• działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, posiadające siedzibę na obszarze objętym LSR lub prowadzące działalność na obszarze objętym LSR,

lub

• utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje albo stowarzyszenia, które posiadają siedzibę na obszarze objętym LSR lub prowadzą działalność na tym obszarze.

Poziom dofinansowania:

Wysokość pomocy nie może przekroczyć 70% kosztów kwalifikowanych i nie więcej niż 25 000 zł na jeden mały projekt. Poziom dofinansowania dla danego beneficjenta nie może przekroczyć w okresie programowania kwoty 100 000 zł.

II. Działanie: „Wdrażanie projektów współpracy”

Działanie pozwala na wdrażanie wspólnych przedsięwzięć w ramach współpracy międzyregionalnej (międzyterytorialnej) lub międzynarodowej (transnarodowej).

Zakres działania:

W ramach działania pomoc jest przyznawana na projekty współpracy:

• zawarte w LSR;

• nieuwzględnione w LSR, ale zgodne z celami LSR.

Pomoc może być przyznana na:

• przygotowanie projektu;

• realizację projektu.

Projekty współpracy:

• muszą zakładać realizację wspólnych przedsięwzięć,

• mogą angażować, poza LGD, inne partnerstwa z państw członkowskich UE lub państw trzecich, będące grupami lokalnych partnerów, które zajmują się zagadnieniem rozwoju obszarów wiejskich.

Beneficjent - LGD wybrane do realizacji LSR w ramach PROW 2007-2013.

Kosztami kwalifikowanymi są koszty poniesione przez LGD wybrane do realizacji LSR w ramach programów rozwoju obszarów wiejskich realizowanych w latach 2007-2013 w państwach członkowskich UE, w tym koszty koordynacji projektu.

Jeżeli partnerem projektu współpracy jest inne partnerstwo będące grupą lokalnych partnerów, zajmujące się zagadnieniem rozwoju obszarów wiejskich, wówczas koszty przez nie poniesione nie stanowią kosztu kwalifikowanego projektu. W takim wypadku jedynie koszty koordynacji są kwalifikowalne.

Ponadto, kosztami kwalifikowanymi realizacji projektu współpracy są jedynie koszty związane z obszarami UE.

III. Działanie: „Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja"

Działanie zapewni sprawną i efektywną pracę lokalnych grup działania wybranych do realizacji opracowanych przez nie lokalnych strategii rozwoju, doskonalenie zawodowe osób uczestniczących w realizacji lokalnych strategii rozwoju oraz budowanie kapitału społecznego na wsi.

W ramach działania pomoc jest przyznawana na funkcjonowanie LGD oraz nabywanie umiejętności i aktywizację prowadzoną na obszarze wdrażania LSR. Pomoc może dotyczyć w szczególności:

• kosztów bieżących (administracyjnych) LGD;

• realizacji badań dotyczących obszaru objętego LSR;

• informowania o: obszarze objętym LSR, realizacji LSR oraz działalności LGD;

• szkolenia osób biorących udział we wdrażaniu LSR;

• organizacji i przeprowadzenia wydarzeń promocyjnych lub kulturalnych związanych z obszarem objętym LSR, realizacją LSR oraz działalnością LGD;

• animowania społeczności lokalnych.

Beneficjent - LGD wybrane do realizacji LSR w ramach PROW 2007-2013.

Koszty bieżące (administracyjne) lokalnej grupy działania stanowią koszt kwalifikowalny jedynie do wysokości 15% sumy zrefundowanych kosztów kwalifikowalnych wszystkich operacji zgodnych z LSR, zrealizowanych w tym okresie w ramach działań osi 4 Leader.

W ramach działań osi Leader możliwe jest otrzymanie zaliczki.

Opracował: Andrzej Boratyn

Akceptacja: kierownik działu Janina Kamińska