bip_logo

HOTEL PODR Boguchwała

Agroturystyka

Gospodarstwa agroturystyczne















podrtv1

YouTube
Uprawa leszczyny PDF Drukuj

Leszczyna pospolita (Corylus avellana) cieszy się ostatnio dużym zainteresowaniem nie tylko wśród ogrodników amatorów, ale coraz częściej jest uprawiana na szerszą skalę. Zainteresowanie uprawą tej wszechstronnej rośliny wzrasta, gdyż może ona przynosić gospodarstwom dodatkowy dochód.clip_image001[5]

fot.1 orzechy laskowe

Jej owoce - orzechy laskowe, ze względu na swoje walory smakowe i wartości dietetyczne stają się coraz bardziej cenionym towarem, wykorzystywanym jako surowiec dla przemysłu spożywczego i farmaceutycznego. Rozwój uprawy był bardzo powolny ze względu na obawy, że nasz chłodniejszy klimat w porównaniu z klimatem panującym na południu Europy może nie sprzyjać jej wymaganiom. Prowadzone obserwacje pokazały, że plonowanie leszczyny w naszym kraju nie odbiega drastycznie od plonowania na plantacjach np. włoskich, hiszpańskich czy tureckich o cieplejszym klimacie. Okazało się też, że orzechy laskowe produkowane w Polsce, w chłodniejszym klimacie, w porównaniu z orzechami
z cieplejszego klimatu, mają wyższą wartość biologiczną i dietetyczną, co można wykorzystać jako element promocji polskich orzechów laskowych.

Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej rolnicy mogą ubiegać się o wsparcie finansowe, do uprawy leszczyny, którą obejmuje jednolita i uzupełniająca płatność obszarowa.

Odmiany leszczyny najczęściej uprawiane w Polsce

Nazwa odmiany

Cechy odmiany

Barceloński

bardzo plenna, dobry zapylacz

Cosford

plenna, dobry zapylacz

Olbrzymi z Halle

bardzo plenna, dobry zapylacz

Webba Cenny

bardzo plenna, dobry zapylacz

Warszawski Czerwony

bardzo plenna

Lamberta Czerwony

średnio plenna

Wczesny Długi

bardzo plenna

Kataloński

bardzo plenna

Lamberta Biały

plenna

Garibaldi

plenna

Daviana

średnio plenna, dobry zapylacz

W Polsce popyt na rynku detalicznym znajdują orzechy średniej lub znacznej wielkości, przeznaczone do bezpośredniego spożycia należące do grupy tzw. odmian deserowych. Trudno dostępne są natomiast odmiany przetwórcze, czyli posiadające kuliste i stosunkowo niewielkie rozmiary orzechów, które są poszukiwane przez zakłady przemysłu cukierniczego. Spośród odmian leszczyny uprawianych w naszym kraju bardzo niewiele spełnia normy kwalifikujące je do grupy odmian przetwórczych. Wymienić tu można odmiany Waterloo i Burchardta.
Kilka odmian leszczyny łączy w sobie walory produkcyjne i dekoracyjne np. Lamberta Czerwonolistny, Warszawski Czerwony oraz Syrena. Inne mniej znane odmiany leszczyny pospolitej są równie interesujące np. Pendula o zwisłym pokroju, tworząca piękne parasole; Heterophylla o powcinanych, pierzasto clip_image001[7]wrębnych liściach, czy Aurea wyróżniająca się złocistymi liśćmi na wiosnę.

fot.2 odmiana Warszawski Czerwony

Zakładanie plantacji

Przygotowanie pola pod leszczynę jest podobne jak pod inne rośliny sadownicze. Leszczyna wydaje doskonałe plony na glebach żyznych, przewietrzonych, próchniczych tj. lessy, czarnoziemy, gleby brunatne, rędziny i gleby gliniasto - piaszczyste. Do jej uprawy nie nadają się gleby zbyt ciężkie, podmokłe i zimne a także zbyt lekkie, piaszczyste i suche klas V i VI. clip_image002

fot.3 młoda plantacja leszczyny

Plantację leszczyny należy lokalizować na terenach płaskich lub łagodnych wzniesieniach, nieutrudniających jej mechanicznej uprawy i pielęgnacji . Dla leszczyny najodpowiedniejsza jest wystawa północna, północno – zachodnia, najmniej korzystna jest wystawa południowa, a także zagłębienia terenu, w pobliżu dna dolin rzek i potoków. Leszczynę sadzi się na terenie nieco osłoniętym od wiatrów, zwłaszcza mroźnych, wiejących zimą. Ważne jest również, aby na obszarach uprawy leszczyny nie występowały lub trwały jak najkrócej okresowe ocieplenia zdarzające się czasem w środku zimy, po których następuje gwałtowny nawrót mrozów. Leszczyna jest bowiem rośliną, u której w temperaturze powyżej zera stopni może nastąpić wznowienie wzrostu przez bazie, a gwałtowne ochłodzenie spowoduje zamarznięcie wystających nowych pędów rośliny, co z kolei przyczyni się do braku wzrostu w sezonie wiosennym. Leszczyna jest dość odporna na mróz, wytrzymuje bez uszkodzeń spadki temperatury nawet do - 30 stopni C. Przed założeniem plantacji wskazane jest wykonanie analizy gleby na zawartość podstawowych przyswajalnych składników pokarmowych takich jak: potas, fosfor, magnez i wapń. Optymalny odczyn gleby dla leszczyny powinien znajdować się w zakresie pH 6,8 – 7,2. Jeżeli pH gleby jest poniżej tego zakresu konieczne jest wykonanie wapnowania. W celu wzbogacenia gleby w próchnicę stosuje się obornik w ilości 30 – 40 t/ha lub nawozy zielone na przyoranie, takie jak: mieszanki roślin motylkowych, gorczycę, grykę, facelię, zboża. Leszczyna bardzo wcześnie rozpoczyna wegetację, dlatego najlepszym terminem sadzenia jest jesień. Sadzonki powinny pochodzić tylko z rozmnażania wegetatywnego (ukorzenianie jej pędów) i najlepiej ze znanej szkółki. Rozstawa, w jakiej należy posadzić leszczynę zależy od żyzności gleby i siły wzrostu danej odmiany a także sposobu prowadzenia. Najczęściej stosowana rozstawa to 5 x 4 m, lub 6 x 3 m, natomiast w przypadku słabszych glebach rozstawa może być nieco mniejsza, szczególnie dla odmian słabiej rosnących. Ze względu na obcopylność leszczyny, najlepiej zakładać plantację z kilku odmian, które będą się nawzajem zapylały. Odmiany sadzimy w kolejnych rzędach, a w przypadku dużych plantacji na każdą odmianę przeznaczamy dwa sąsiadujące z sobą rzędy.Zalecana jest uprawa leszczyny na jeden pęd (pień), gdyż u takiej formy łatwiej jest utrzymać prawidłowy, otwarty na światło, kształt korony. Rośliny bywają również prowadzone na 3–5 pędów. Leszczyna o zagęszczonej koronie oraz zbyt zacieniona przez sąsiednie krzewy szybko reaguje obniżką plonowania.

Zwalczanie chorób i szkodników

Prawidłowa ochrona przed chorobami i szkodnikami to jeden z ważnych czynników decydujących o plonowaniu leszczyny. Najgroźniejszym szkodnikiem zagrażającym sadom leszczynowym jest słonkowiec orzechowiec. Do zwalczania chrząszczy używa się Owadofosu 540 EC, Sumithionu Super 1000 EC, Fastacu 100 EC czy Trebonu 10 SC.
Do groźnych chorób należy monilioza leszczyny, szara pleśń oraz mączniak prawdziwy leszczyny. Podstawowymi preparatami używanymi do ochrony przed pierwszą z nich (prowadzi się ją od maja do końca lipca) są fungicydy zawierające tiuram (Pomarsol Forte 80 WG, Thiram Granuflo 80 WG, Sadoplon 75 WP), mankozeb (Dithane M-45 80 WP, Dithane Neotec 75 WG, Penncozeb 80 WP) lub IBE (Sumilex 500 SC). Preparaty używane do zwalczanie moniliozy leszczyny wykazują także wysoką skuteczność w zwalczaniu innych chorób występujących na leszczynie.

Zbiór i przechowywanie orzechów

Leszczyna zaczyna owocować w 4 – 5 roku po posadzeniu, ale pełnię owocowania osiąga około 8 – 10 roku. Zbiór owoców przypada między połową sierpnia a połową października. Symptomem dojrzałości zbiorczej jest żółknięcie okrywy oraz wypadanie z niej orzechów , lub opadanie całych owocostanów. Zebrane orzechy należy rozsypać cienką warstwą w przewiewnym suchym miejscu. Po lekkim przeschnięciu okryw orzechy wyłuskać i przesortować a następnie przechowywać w skrzynkach lub workach, zabezpieczając przed dostępem gryzoni.
ZD Brzozów
Wioletta Wolanin- Nastał