Rolnik lub domownik, który rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpoczyna współpracę przy prowadzeniu tej działalności, może nadal podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników, jeśli:

1) podlegał temu ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata i nadal prowadzi działalność rolniczą,

2) złoży w KRUS oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w terminie
14 dni od rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej
lub rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu tej działalności,

Niezachowanie tego terminu na złożenie oświadczenia jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia z końcem kwartału, w którym rolnik lub domownik rozpoczął wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpoczął współpracę przy prowadzeniu tej działalności.

3) nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym,

4) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń
z ubezpieczeń społecznych,

5)  kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy
od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (jeżeli działalność ta była prowadzona) nie przekracza określonej kwoty granicznej  (za 2012 r. kwota ta wynosi 3 011 zł).

Kwotę należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za poprzedni rok podatkowy rolnik lub domownik zobowiązany jest udokumentować zaświadczeniem naczelnika właściwego urzędu skarbowego i złożyć w KRUS wraz z oświadczeniem do dnia 31 maja każdego roku.  

Kwota podatku od prowadzonej działalności pozarolniczej ma wpływ na możliwość pozostania przez rolnika lub domownika w ubezpieczeniu społecznym rolników
w kolejnych latach.

Jeśli kwota tego podatku przekroczy "roczną kwotę graniczną", a także jeżeli nie zostanie zachowany powyższy termin złożenia zaświadczenia, ubezpieczenie rolnika lub domownika ustanie z końcem kwartału,
w którym rolnik lub domownik zobowiązany był złożyć w KRUS zaświadczenie, chyba że zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w sposób trwały lub okresowy przed upływem tego kwartału.

Osoba ubezpieczona winna w ciągu 14 dni zgłosić fakt zaprzestania wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej.

Kwota podatku, o której wyżej mowa, zwana "roczną kwotą graniczną" podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem
i jest ogłaszana w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski"
w drodze obwieszczenia.
Rolnik (w zależności od wielkości gospodarstwa) lub domownik prowadzący dodatkowo pozarolniczą działalność gospodarczą będzie  zobowiązany  do opłacania miesięcznej składki podstawowej na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w jej podwójnym wymiarze. Natomiast na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie składka za te osoby opłacana będzie w pojedynczej wysokości, tak samo jak za pozostałych ubezpieczonych, którzy pozarolniczej działalności gospodarczej nie prowadzą.
Dla rolników prowadzących gospodarstwo rolne do 50 ha i pozarolniczą działalność gospodarczą, wysokość składki na ubezpieczenie społeczne wynosi w I kwartale 2013 r. 606 zł.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 150, poz. 1248).

Opracowała: Małgorzata Wilk

Akceptował kierownik działu: Janina Kamińska