Rada Ministrów uchwałą nr 87/2010 z dnia 1 czerwca 2010 roku ustanowiła program pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcia ziemi i huragan w 2010 r.
W rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich powódź oznaczają szkody powstałe wskutek:
- zalania terenów w następstwie podniesienia się poziomu wód płynących lub stojących,
- zalania terenu wskutek deszczu nawalnego,
- spływu wód po zboczach lub stokach na terenach górskich i podgórskich.
Celem programu jest uruchomienie pomocy dla rodzin rolniczych, która umożliwi pokonanie trudności finansowych spowodowanych szkodami w uprawach rolnych, zwierzętach gospo-darskich, budynkach inwentarskich i magazynowo-składowych, szklarniach i innych budyn-kach i budowlach służących do produkcji rolniczej, ciągnikach, maszynach i urządzeniach rolniczych. Program został zgłoszony do Komisji Europejskiej i nie będzie powodował ko-nieczności udzielania pomocy w formule de minimis, tym samym nie ograniczy dostępu do pomocy gospodarstwom rolnym i działom specjalnym produkcji rolnej, które w poprzednich latach z takiej pomocy korzystały. Czas trwania programu pomocy przyjęto na okres od dnia 15 czerwca 2010 r. do 15 czerwca 2011 r.  
Wystąpienie o pomoc wymaga przedstawienia protokołu oszacowania zakresu i wysokości szkód przez komisję powołaną przez wojewodę wraz z obliczoną kwotą obniżenia przychodu (1) w gospodarstwie wyniku klęski. O pomoc w ramach programu mogą ubiegać się rolnicy, producenci rolni lub rodziny rolnicze, w których gospodarstwach rolnych lub działach spe-cjalnych produkcji rolnej szkody oszacowane przez komisje wyniosą średnio powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w stosunku do produkcji z trzech ostatnich lat poprzedzają-cych rok, w którym wystąpiły szkody.

Zgodnie z rozporządzeniami Wspólnoty Europejskiej wsparcie wymaga przestrzegania nastę-pujących zasad:
1) wsparcie może dotyczyć tylko małych i średnich przedsiębiorstw tj. zatrudniających do 250 pracowników, prowadzących działalność związaną z wytwarzaniem  produktów rolnych,
2) łączna wysokość pomocy dla producentów rolnych, w gospodarstwach których wystąpiły szkody na wskutek powodzi, obsunięcia ziemi i huraganu w 2010 r. ze wszystkich form wsparcia nie może przekroczyć:
a) 80% kwoty obniżenia przychodu w uprawach rolnych i zwierzętach gospodarskich lub
b) 90% kwoty obniżenia dochodu w uprawach rolnych i zwierzętach gospodarskich na tere-nach górskich i innych terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania,
3)  łączna wysokość pomocy dla producentów rolnych, w gospodarstwach których na wskutek powodzi, obsunięcia ziemi i huraganu w 2010 r. wystąpiły szkody w budynkach inwentar-skich, gospodarczych, szklarniach i budynkach i budowlach służących do produkcji rolniczej, ciągnikach, maszynach rolniczych ze wszystkich form wsparcia nie może przekroczyć:
a) 80% pomocy brutto, obliczonej według poniesionych nakładów rzeczowych,
b) 90% pomocy brutto obliczonej według poniesionych nakładów rzeczowych, na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW, NATURA 2000).

Formy pomocy dla poszkodowanych gospodarstw rolnych i działów specjalnych pro-dukcji rolnej:
1. Dopłata do odsetek kredytów preferencyjnych przeznaczonych na wznowienie produkcji. Kredyt obrotowy może być udzielony do wysokości kwoty obniżonego przychodu, Okres spłaty kredytu do 4 lat z dwuletnią karencją w spłacie kapitału. Aktualnie oprocentowanie dla kredytobiorcy wynosi 2%. Wymagane jest dołączenie do wniosku o kredyt opinii wojewody zawierającej dane określające zakres i wysokość szkód oszacowanych przez komisje powoła-ne przez wojewodę. Pomoc może wynosić od 80-90% kwoty obniżonego przychodu. W za-kres pomocy wchodzą przy kredytach preferencyjnych dopłaty do odsetek, koszty nieponie-sione z powodu klęski, np. koszty zbioru i otrzymana kwota odszkodowania w przypadku ubezpieczenia upraw lub zwierząt gospodarskich.    
2. Na indywidualny wniosek rolnika mogą być odraczane bądź rozkładane na dogodne raty płatności składek na ubezpieczenie społeczne rolników (składki KRUS). Możliwe będzie tak-że umarzanie w całości lub w części bieżących składek.
3. Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych na indywidualny wniosek producenta rolnego mo-że odraczać i rozkładać na raty płatności z tytułu umów sprzedaży i dzierżawy nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, bez stosowania opłat i odsetek za okres odrocze-nia. Możliwe jest także stosowanie ulg w opłatach czynszu, a także umarzanie rat płatności czynszu z tytułu umów dzierżawy.
4. Stosowanie przez wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast ulg w podatku rolnym za 2010 rok. 
5. Udzielanie pomocy społecznej poszkodowanym rodzinom rolniczym w formie jednorazo-wego zasiłku celowego:
- dla rodzin rolniczych prowadzących gospodarstwa rolne o powierzchni do 5 ha użytków rolnych albo działy specjalne produkcji rolnej – 2 000 zł,
- dla rodzin rolniczych prowadzących gospodarstwa rolne o powierzchni powyżej 5 ha użyt-ków rolnych – 4 000 zł.
Będzie to pomoc jednorazowa, przysługująca rolnikom podlegającym ubezpieczeniu spo-łecznemu rolników, których gospodarstwa rolne lub działy specjalne produkcji rolnej są po-łożone na obszarach dotkniętych powodzią, osuwiskami ziemi lub huraganem i których skutki zostały oszacowane przez komisje powołane przez wojewodę.
Jeżeli Komisja Europejska nie zaakceptuje wniosku Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po-moc będzie pomniejszana o 50% jeżeli przed powstaniem szkód nie została zawarta na okres 12 miesięcy umowa ubezpieczeniowa na co najmniej 50% upraw lub liczby zwierząt gospo-darskich od co najmniej jednego ryzyka.

Zasiłki na wniosek rolnika udzielane będą przez ośrodki pomocy społecznej, które działają z upoważnienia wójta, burmistrza, prezydenta miasta. Szczegółowe zasady i tryb udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, w których gospodarstwach powstały szkody spowo-dowane przez wymienione klęski w 2010 roku zostaną uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów wydanym na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Projekt rozporządzenia Rady Ministrów z 16 czerwca 2010 r, zakłada, że wnioski rolników będą przyjmowane w okresie od 15 do 30 września 2010 roku.  Przy przyznawaniu zasiłku celowego nie będzie się przeprowadzać wywiadu środowiskowego i stosować kryterium do-chodowego.

(1) kwota obniżenia przychodu stanowi różnicę pomiędzy kwotą wynikającą z iloczynu średniego rocznego plonu lub średniej rocznej liczby zwierząt z okresu ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia niekorzystne-go zjawiska atmosferycznego i otrzymanej średniej ceny sprzedaży w tym okresie, a kwotą wynikającą z iloczynu plonu uzyskanego lub przewidywanego do uzyskania po uwzględnieniu szkód w roku, w którym wystąpiło nieko-rzystne zjawisko atmosferyczne lub liczby zwierząt i średniej ceny sprzedaży lub prognozowanej ceny sprzedaży danego produktu w województwie otrzymanej w tym roku.

Podstawa:
1. Informacja z dnia 10.05.2010 r. dla Komisji powołanych przez Wojewodę dotyczącej ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę,
2. Program pomocy  opublikowany przez Komisję Europejską dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r.
3. Projekt Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.06.2010 r. w sprawie szczegóło-wych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospo-darstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowo-dowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r.

Kazimiera Rybicka