bip_logo

HOTEL PODR Boguchwała

Agroturystyka

Gospodarstwa agroturystyczne















podrtv1

YouTube
JAK UPRAWIAĆ CZOSNEK (cz. I) PDF Drukuj

Czosnek pochodzi z Azji Centralnej i jest jedna z najstarszych roślin użytkowych, towarzyszących człowiekowi od ponad 5 tys. lat.

Ta wyjątkowa roślina  o dużych właściwościach bakteriobójczych  i antybiotycznych, posiada również właściwości przeciwrakowe. Działa również żółciopędnie, przeciwmiażdżycowo, obniża ciśnienie krwi, działa ogólnie wzmacniająco i uodparniająco.

W kuchni czosnek stosowany jest jako przyprawa, najczęściej do potraw mięsnych i sałatek oraz do kwaszenia ogórków. 
Czosnek jest rośliną mającą umiarkowane wymagania klimatyczne.

Jest wytrzymały na niskie temperatury. Posadzony jesienią dobrze zimuje  w gruncie. Wpływ temperatury na wyrastanie czosnku jest ściśle związany  z wpływem światła. Tworzenie główek jest stymulowane przez długi dzień. I wysoką temperaturę, po wcześniejszym działaniu niskiej temperatury w czasie przechowywania czosnku jarego lub zimowania w polu czosnku ozimego.

Czosnek jest warzywem o dużych wymaganiach wodnych, dlatego należy go uprawiać w pobliżu rzek  lub w rejonach o dużej ilości opadów. W latach o małych opadach deszczu   w celu uzyskania wysokiego plonu, trzeba nawadniać plantacje  od połowy maja do połowy czerwca.

Wysoki plon można uzyskać tylko na glebach żyznych o dużej zawartości próchnicy, dobrze zatrzymujących wodę, ale nie podmokłej. Najlepsze pod jego uprawę są czarnoziemy, lessy, mady i czarne ziemie.

Najlepszym przedplonem dla czosnku są zboża, trawy, mieszanki zbóż z motylkowym, groch, fasola i ogórki wczesne. Nie należy uprawiać czosnku po sobie, po innych warzywach cebulowych, roślinach porażonych nicieniami lub fuzariozą, roślinach wyczerpujących składniki pokarmowe z gleby (np. buraki cukrowe i pastewne, późna kapusta , kalafiory), przedplonach zachwaszczonych perzem, ostem, podbiałem i innymi chwastami wieloletnimi. Odpowiednia wartość pH dla uprawy czosnku wynosi 6,5 - 7,0.

Czosnek dobrze reaguje na nawożenie organiczne na glebach żyznych można go uprawiać w drugim roku po oborniku, na słabszych – w pierwszym. Przy sadzeniu jesienią obornik daje się pod przedplon, a przy sadzeniu wiosna  dobrze rozłożony obornik przyoruje się wczesna jesienią.  Dawki tego nawozu mogą dochodzić do 60 t/ha. Można go jednak zastąpić dobrym kompostem  lub nawozami zielonymi.

Nawożenie mineralne jest uzależnione od zasobności gleby  i jej żyzności. Zalecane dawki makroelementów  wynoszą (na 1 ha): 90 – 13 kg azot, 120 – 170 kg potasu, około 60 – 80 kg fosforu, przy czym nawozy azotowe zaleca się wysiewać  w trzech dawkach: 1/3 przed sadzeniem, pozostałe 2/3 w dwóch dawkach pogłównie – pierwszą  po wschodach roślin i drugą – na przełomie maja i czerwca. Czosnek dobrze    reaguje na nawożenie dolistne (np. Florovitem w stężeniu 0.3%), szczególnie w okresie suszy wiosennej.

W uprawie czosnku przeważają lokalne ekotypy, charakteryzujące się dużymi właściwościami adaptacyjnymi do lokalnych warunków uprawy. W handlu znajdują się krajowe odmiany czosnku.

W krajowym rejestrze odmian  znajdują się polskie odmiany czosnku wytwarzające pędy kwiatostanowe przeznaczone do uprawy z sadzenia jesiennego:

  • ARKUS,
  • HARNAŚ,
  • HUZAR,
  • MEGA,
  • ORNAK.

Termin sadzenia ozimych  form czosnku przypada od połowy października do połowy listopada. Należy go uzależnić od warunków atmosferycznych i dobrać go tak aby rośliny zdążyły się ukorzenić przed mrozami. Nie powinny się jednak w tym czasie nadmiernie rozwinąć, gdyż byłyby bardziej wrażliwe na niską temperaturę i mogłyby wymarznąć.

Gleba pod jesienne sadzenie czosnku powinna być starannie uprawiona. Przynajmniej miesiąc przed sadzeniem powinna zostać wykonana orka  głęboka (25 – 30 cm), najlepiej pogłębiaczem. Potem należy wykonać bronowanie. Ponowne bronowanie wykonujemy przed sadzeniem, możemy je zastąpić, na glebach cięższych płytkim spulchnieniem glebogryzarką.

Do sadzenia przeznacza się ząbki ze zdrowych główek, bez śladów uszkodzeń mechanicznych  i żerowania szkodników, nieporażonych przez nicienie i choroby grzybowe. Dzielenie główek na ząbki  powinno przeprowadzać się bezpośrednio przed sadzeniem.

Ząbki czosnku ozimego sadzimy na głębokość  5 – 7,5 cm (bez ściółkowania, a przy zastosowaniu ściółki  na 2,5 cm. Ściółkowanie stosuje się w celu  utrzymania wilgotności gleby, uniknięcia nadmiernego zachwaszczenia,  a w przypadku czosnku ozimego stanowi dodatkowo ochronę przed przymrozkami.

Ząbek od ząbka umieszczamy w odległości 5 cm, a odległość między rzędami powinna wynosić 15 – 20 cm.

Czosnek podobnie jak cebula jest wrażliwy na zachwaszczenie. Aby zabezpieczyć plantacje czosnku z jesiennego sadzenia przed chwastami należy wykonać zabieg jednym z preparatów  Stomp 330 EC lub Golden Pendimet 330 EC. Zabieg zwalcza chwasty jednoroczne  w fazie kiełkowania, wschodów i liścieni. Oprysk wykonać na wilgotną glebę. Jeśli  nie wykonano zabiegu zwalczającego chwasty bezpośrednio po sadzeniu to do 14 dnia po posadzeniu ząbków czosnku można zwalczać też chwasty jednoroczne za pomocą  Afalonu Dyspersyjnego 450 SC.

 

Anna Cieszyńska

Sekcja Ogrodnictwa