bip_logo

HOTEL PODR Boguchwała

Agroturystyka

Gospodarstwa agroturystyczne



















podrtv1

YouTube
PIĘKNY JAŚ cz. I PDF Drukuj

Fasola "Piękny Jaś" zaliczana jest do fasoli wielokwiatowej (Phaseolus multiflorus). Jest to roślina jednoroczna, pnąca, tyczna, średnio plenna, dość późna, której strąki dojrzewają do później jesieni.

Wymagania klimatyczne i glebowe

Fasola jest rośliną ciepłolubną. Kiełkuje w temperaturze 11 st. C. Gdy gleba jest zimna, nasiona nie kiełkują i gniją. Minimalna temperatura wzrostu wynosi 8 st. C, optymalna 25 st.C. Rośliny potrzebują dużo ciepła w okresie kwitnienia i zawiązywania strąków. Natomiast silne upały w okresie kwitnienia zmniejszają liczbę strąków. W niskiej temperaturze kwiaty opadają. 
Do uprawy tego warzywa nadają się gleby ciepłe, próchnicze, przepuszczalne, o dobrej strukturze, o odczynie zbliżonym do obojętnego.
Fasola jest najbardziej wytrzymała na suszę ze wszystkich strączkowych. W uprawie „ na suche nasiona”  fasola Piękny Jaś potrzebuje więcej ciepła, a mniej wilgotności i nie znosi zacienienia. Natomiast przy znacznym niedoborze wody strąki stają się włókniste.
Fasola jest rośliną wrażliwą na wiatr. Jeśli rośnie w miejscach nie odsłoniętych jest podatna na uszkodzenia mechaniczne i wysychanie szczytowych partii liści.
Wielohektarowe plantacje „Pięknego Jasia”  najczęściej zlokalizowane są w dolinach rzek np. w województwie podkarpackim gmina Wrzawy w dolinie Wisły. Poranne mgły wiosną i jesienią  w przy takim usytuowaniu plantacji ograniczają gwałtowną zmianę temperatury pomiędzy dniem i nocą.
„Jasiek” najlepiej udaje się w rejonach o długim, wynoszącym przynajmniej 140 dni, okresie bezmroźnym oraz o małej ilości opadów w sierpniu i wrześniu.

Stanowisko w zmianowaniu, nawożenie i uprawa gleby

Fasola może być uprawiana po większości gatunków roślin, z wyjątkiem:
-  bobowatych (dawne motylkowate) - z uwagi na niebezpieczeństwo porażenia przez te same choroby i szkodniki
- marchwi i pietruszki – ze względu wystąpienia nicieni.
Na to samo stanowisko w płodozmianie fasola może wracać co 4 lata.
Fasola wielokwiatowa ma większe wymagania co do nawożenia organicznego niż zwykła. Obornik (30 t/ha) daje się jesienią. Dodatkowo wprowadza się (dawki na 1 ha) 100–200 kg superfosfatu potrójnego (46–92 kg P2O5) oraz 100–200 kg siarczanu potasu (50–100 kg K2O). Jesienią, jeśli pH gleby jest niższe od 6,0, stosuje się wapnowanie  podając na hektar 1 t tlenku wapnia (CaO) na glebach cięższych lub 2 t węglanu wapnia (CaCO3) na lżejszych. Należy jednak pamiętać aby nie przeprowadzać w tym samym roku wapnowania i nawożenia obornikiem.
Nawożenie azotowe  stosuje się wiosną  na 10 – 14 dni przed siewem nasion w ilości 100 kg saletry amonowej (34 kg N) lub 100 kg mocznika (46 kg N).
W uprawie gleby najkorzystniejsza jest głęboka orka przedzimowa, która umożliwi zgromadzenie dużej ilości wody po zimie. Wczesną wiosną należy wykonać włókowanie w celu zabezpieczenia gleby przed utratą wilgoci oraz zniszczenia chwastów,  a po wysianiu nawozów azotowych przeprowadza się kultywatorowanie i bronowanie. Przed siewem nasion, w razie potrzeby, można zastosować glebogryzarkę.

Termin siewu fasoli

Nasiona fasoli „Piękny Jaś”, której rośliny są mniej wrażliwe na niską temperaturę można wysiewać już pod koniec kwietnia lub na początku maja. Okres wegetacji fasoli wynosi  112-130 dni.
Nasiona fasoli wielokwiatowej tycznej odmiany „Piękny Jaś” wysiewa się najczęściej systemem pasowo-rzędowym, w dwóch rzędach odległych co 50–60 cm, w rzędzie odległość wynosi około 50 cm, a między pasami 120 cm. W punkcie wysiewa się po 2, 3 nasiona — przy prowadzeniu roślin na sznurkach podwieszonych do konstrukcji — lub po 4 i więcej nasion — przy uprawie fasoli na tyczkach.
Norma wysiewu nasion fasoli Piękny Jaś waha  się 90-130 kg nasion na 1 ha. Głębokość siewu zależy od typu gleby i wynosi 4-6 cm zwłaszcza jeżeli uprawę zamierzamy odchwaszczać przy pomocy herbicydów.

Zaprawianie nasion fasoli

Nasiona fasoli przed siewem powinny być kompleksowo zaprawione przeciwko szkodnikom takim jak śmietka kiełkówka i glebowa, oraz mikroorganizmom glebowym przenoszonym na nasiona powodując słabe wschody i zgorzel siewek.
Nomolt 150 SC(10 ml/kg nasion) + Sarox 500 FS (4 l/kg nasion) lub Zaprawa Nasienna T 75 DS/WS (3 g/kg nasion).
Nasiona zaprawia się zaprawami przeciw chorobom i szkodnikom na dzień przed sczepieniem, a szczepienie Nitraginą wykonuje się bezpośrednio przed siewem lub
Jeśli na danym polu od ponad 4 lat nie były uprawiane rośliny bobowate, należy wprowadzać aktywne rasy bakterii brodawkowych - zabieg ten określany jest jako szczepienie. Nitragina  zawiera żywe bakterie brodawkowe  mające zdolność do wiązania wolnego azotu  atmosferycznego. Szczepionka ta  zapewni podniesienie plonów  średnio o ok. 10 – 20 %, związanie azotu atmosferycznego w ilości 45 – 600 kg/N/ha/rok, zwiększenie zawartości białka w plonie oraz poprawienie struktury gleby i jej właściwości fitosanitarnych.
W przypadku, gdy nasiona są już zaprawione chemicznymi środkami ochrony roślin, szczepionkę tę wprowadza się bezpośrednio do gleby - najpierw wymaganą ilość (ściśle według zaleceń z ulotki) miesza się z około 50 kilogramami gleby (na hektar) i tak sporządzoną mieszaninę rozrzuca się na polu (po zasianiu fasoli). Zabieg ten, podobnie jak siew zaszczepionych nasion, należy wykonać w dzień pochmurny lub po zachodzie słońca.

Zabiegi pielęgnacyjne

Na plantacjach fasoli „Piękny Jaś” konieczne jest ustawienie tyczek lub konstrukcji do prowadzenia roślin przy sznurkach, najlepiej bezpośrednio po siewie lub w okresie wschodów. Tyczki powinny być mocne i głębiej niż konstrukcje umieszczone w glebie, a do tych ostatnich niezbędne są "odciągi", aby w okresie wegetacji pod ciężarem roślin nie dochodziło, zwłaszcza podczas silnych wiatrów, do ich przewracania. Ilość tyczek na 1 ha. to 6 do 12 tysięcy.
Fasola wielokwiatowa jest rośliną obcopylną, zapylenia dokonują trzmiele i pszczoły. Na dużych plantacjach powyżej 0,5 ha. Poleca się  umieszczenie uli z pszczołami
- 4 ule na 1 ha - co korzystnie wpływa na zawiązywanie strąków i plon nasion.

Anna Cieszyńska

Sekcja Ogrodnictwa