|
Wrzesień to miesiąc, w którym siejemy wszystkie zboża ozime. Jeżeli uprawa ozimin ma być opłacalna, trzeba chronić zboża w sposób kompleksowy i zintegrowany. Pierwszym zabiegiem chemicznym rozpoczynającym walkę o dobrą kondycję zbóż jest zaprawianie materiału siewnego. Zaprawianie nasion powinno być podstawą każdej technologii roślinnej.
Co zwalczają
Zboża już od początku wegetacji są narażone na porażenie grzybami chorobotwórczymi. Zarodniki chorób grzybowych znajdują się zarówno na powierzchni ziarniaków, jak i w glebie. Zaprawianie materiału siewnego chroni plantacje zbóż przed wieloma groźnymi sprawcami chorób, których często nie można zwalczać innymi zabiegami. Do takich sprawców należą grzyby powodujące min. śnieć cuchnącą i śnieć gładką w pszenicy, głownię pylącą pszenicy, głownię pylącą i zwartą jęczmienia, pasiastość liści jęczmienia, głownię źdźbłową żyta. Są to choroby o dużym znaczeniu gospodarczym. Straty bezpośrednie powodowane przez nie to przede wszystkim zmniejszenie plonu ziarna uzyskanego z 1 ha, pośrednie zaś to zanieczyszczenie zebranego ziarna, np. przez torebki śnieciowe. Ich obecność w plonie może dyskwalifikować ziarno przeznaczone do siewu i skupu, a także do skarmiania przez zwierzęta.
Zaprawianie materiału siewnego powoduje, że siewki zbóż charakteryzują się dłuższym systemem korzeniowym, większą masą, bardziej intensywnym zielonym zabarwieniem. Powoduje to z kolei, że łatwiej radzą sobie w niekorzystnych warunkach. Żaden fungicyd bowiem zastosowany do opryskiwania zbóż w okresie wegetacji nie zahamuje rozwoju i nie zwalczy grzybów, które zasiedlają glebę i porażają młode organy wschodzących roślin. Do zaprawiania ziarna można wykorzystać wiele różnych preparatów od uniwersalnych do tych, które działają wybiórczo na kilka patogenów. Jeśli istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia głowni zwartej jęczmienia lub śnieci cuchnącej pszenicy, można zastosować zaprawę o działaniu kontaktowym lub systemicznym, gdyż grzyby wywołujące tę chorobę umiejscowione są na powierzchni lub w powierzchniowych warstwach ziarna. Z kolei jeśli grzyb znajduje się wewnątrz ziarna, tak jak w przypadku głowni pyłkowej pszenicy lub jęczmienia czy pasiastości liści jęczmieni, to wtedy koniecznie należy użyć zaprawy o działaniu układowym. Natomiast w przypadku zagrożenia zgorzelami siewek najlepiej zastosować zaprawy o działaniu układowym lub układowo kontaktowym.
Jak prawidłowo zaprawić?
W celu prawidłowego i skutecznego wykonania zabiegu zaprawiania ziarna należy przestrzegać kilku podstawowych zasad bowiem wielu rolników, wykonując zaprawianie w siewnikach nie zdaje sobie sprawy z nierównomiernego rozprowadzenia zaprawy. Zbyt duża koncentracja środka na ziarniakach może hamować ich kiełkowanie. Słabe pokrycie zaś przyczynia się do pogorszenia ochrony przed chorobami. Materiał siewny przed zaprawianiem powinien być odpowiednio doczyszczony i odpylony, co pozwala na prawidłowe pokrycie zaprawą całej powierzchni ziarniaka. Bardzo ważną sprawą przy wyborze zaprawy jest formulacja. Dobrą przyczepnością cechują się środki w formie koncentratu zawiesinowego(formulacja FS), roztworu(LS) oraz proszku do sporządzania zawiesiny wodnej(WS). Zaprawy oznaczone jako DS, czyli proszkowe, po wykonaniu zaprawiania na sucho osypują się przez co pogarsza się skuteczność zabiegu.
Zaprawiając ziarno w zaprawiarce, należy zwrócić uwagę na to, aby porcje były podobne oraz niezbyt duże, np. około 50 kg. W przypadku zapraw stosowanych w formie zawiesin wodnych oraz płynnych koncentratów można je nanosić opryskiwaczem ręcznym na ziarno przesypujące się w betoniarce.
W przypadku dużych partii ziarna siewnego najlepiej wykonanie zaprawiania zlecić specjalistycznym firmom, dysponującym odpowiednią techniką. Należy tutaj dobrać zaprawę, która będzie właściwa dla potrzeb uprawianego gatunku, a także dla odmiany i specyfiki stanowiska. Powinno to wynikać ze znajomości zagrożeń panujących na danym polu. Zaprawione ziarno może być użyte wyłącznie do siewu, nie wolno go przeznaczać na cele konsumpcyjne ani na paszę. Należy je przechowywać w oznakowanych opakowaniach, w oddzielnych, suchych, chłodnych i dobrze wentylowanych magazynach.
Przykładowe preparaty oraz rodzaj zwalczanych przez nie patogenów przedstawiono w tabeli znajdującej się w załączniku nr 1.
Same korzyści
Zaprawiając materiał siewny warto pamiętać, że jest to zabieg bardziej przyjazny dla środowiska niż opryskiwanie plantacji fungicydami, ponieważ do gleby trafia zdecydowanie mniejsza dawka substancji biologicznie czynnej, która po wysianiu znajduje się w najbliższym otoczeniu nasion. Dodatkową zaletą zaprawiania jest również jego niższy koszt w porównaniu do kosztu ochrony fungicydowej w trakcie wegetacji roślin. Często stosując dobre zaprawy, możemy zaoszczędzić na dalszej ochronie. Katarzyna Sitek
Sekcja Produkcji Roślinnej i Doświadczalnictwa tel: 0178701537 Akceptował kierownik działu: Wiesława Kucharska
|
