Prognoza cen podstawowych produktów rolnych do września 2011 r.

Prezentujemy aktualną prognozę cen zbóż, żywca wieprzowego i wołowego, oraz mleka do września 2011 r. opracowaną w dniu 23 marca 2011 r. przez Zespół Ekspertów ds. Prognozowania Cen Podstawowych Produktów Rolnych powołany przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego.

Rynek zbóż

Według szacunku GUS zbiory zbóż w 2010 r. wyniosły 27,3 mln ton i były o 2,5 mln ton (o 8,5%) niższe od uzyskanych w 2009 r. Pszenicy zebrano 9,5 mln ton, a żyta 3,3 mln ton, tj. odpowiednio o3,1% i o 11,9% mniej niż przed rokiem. Pomimo mniejszych zbiorów, w okresie 8 miesięcy bieżącego sezonu (lipiec 2010 r.- luty 2011 r.) skupiono 5 mln ton zbóż podstawowych z mieszankami ( w tym 3,6 mln ton pszenicy i 0,4 mln ton żyta), tj. o 11% więcej w porównywalnym okresie poprzedniego sezonu. Skup kukurydzy zwiększył się o około 41%, do blisko 0,8 mln ton. Wskazuje to na dużą presję popytu.

Areał uprawy zbóż ozimych pod zbiory 2011 r. wynosi 4,7 mln ha (wg GUS) , tj. o 0,33 mln ha mniej niż przed rokiem. Wysokie ceny ziarna w bieżącym sezonie mogą skłonić rolników do częściowego zrekompensowania mniejszych zasiewów zbóż ozimych, zwiększeniem areału uprawy zbóż jarych. Pomimo wysokich cen zbóż, nie należy spodziewać się wzrostu zużycia środków plonotwórczych, gdyż ich ceny również znacząco wzrosły. O poziomie plonów i zbiorów zadecydują warunki termiczne i wilgotnościowe. Przy przeciętnych warunkach pogodowych zakłada się, że zbiory zbóż w 2011 r. mogą być nieco wyższe od średniej z ostatnich 5 lat (26,7 mln ton) kształtując się na poziomie 27-28 mln ton.

Ceny zbóż od początku sezonu 2010/2011 dynamicznie rosły. Według danych GUS, w listopadzie 2010 r. średnia krajowa cena skupu pszenicy wynosiła 709 zł/t i była o 54% wyższa niż przed rokiem, a w lutym 935 zł/t (o 96% wyższa). Średnia cena żyta ukształtowała się na poziomie 589 zł/t, tj. o 98% wyższym niż w listopadzie 2009 r., a w lutym 790 zł/t (2,4 razy wyższa). Według Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej MRIRW, w dniach 14-20.03.2011 r. przeciętna cena skupu pszenicy konsumpcyjnej wynosiła 935 zł/t, a żyta konsumpcyjnego 793 zł/t, tj. odpowiednio o 4% i 6% mniej niż miesiąc wcześniej. Ceny te były nadal dużo wyższe niż przed rokiem

Niepewność co do poziomu tegorocznych zbiorów powoduje, że ceny zbóż są determinowane malejącymi zapasami i kształtują się na wysokim poziomie. Do obniżenia cen mogą się przyczynić dopiero optymistyczne prognozy zbiorów w roku 2011,jednak z uwagi na rosnący popyt ich poziom będzie nadal wysoki. Zespół Ekspertów przewiduje, że ceny pszenicy w czerwcu 2011 r. mogą ukształtować się na następującym poziomie 840-880 zł/t, a we wrześniu 650-700 zł/t. pszenica konsumpcyjna może kosztować odpowiednio 900-940 zł/t i 700-750 zł/t. Przewidywane ceny żyta to 720-760 zł/t (czerwiec) i 500-540 zł/t (wrzesień).

Rynek wieprzowiny

W 2010 r. w Polsce nastąpiła częściowa odbudowa pogłowia trzody chlewnej zapoczątkowana korzystnymi relacjami cen w 2009 r. Według danych GUS w listopadzie 2010 r. trzody chlewnej było 14,8 mln sztuk, tj. o 3,6% więcej niż w końcu 2009 r. (warchlaków o 7,6%, tuczników o 5,9% więcej). Załamanie opłacalności produkcji żywca wieprzowego jesienią 2010 r. ograniczyło zainteresowanie zwiększaniem pogłowia świń w kraju. Wskazuje na to zmniejszenie o 4.5% w skali roku liczby loch prośnych. Bardzo małym zainteresowaniu tuczem świń świadczą bardzo niskie ceny prosiąt. W lutym 2011 r. za 1 prosię na krajowych targowiskach płacono przeciętnie o ok. 30% mniej niż przed rokiem. Szacuje się, że w całym 2010 r. krajowa produkcja żywca wieprzowego była o 8% większa niż przed rokiem. Skup żywca wieprzowego był o 14% większy. W ciągu dwóch pierwszych miesięcy 2011 r. do skupu dostarczono o 26% żywca wieprzowego więcej niż rok wcześniej Ocenia się, że krajowa produkcja wieprzowiny w pierwszej połowie 2011 r. będzie o 4% większa niż rok wcześniej, ale w drugiej może ulec ograniczeniu o ok. 5%. W efekcie w całym 2011 r. produkcja wieprzowiny ukształtuje się na poziomie zbliżonym do notowanego w 2010 r.

Według danych GUS, w lutym 2011 r. żywiec wieprzowy skupowano przeciętnie po 3,95 zł/kg, tj. po cenie o 6,5% wyższej niż w styczniu i o 9% wyższej niż przed rokiem. W marcu 2011 r. utrzymywał się wzrost cen żywca wieprzowego. Według informacji z zakładów mięsnych objętych monitoringiem ZSRIR MRiRW, w dniach 14-20.12.2011 r. przeciętna cena skupu trzody chlewnej ukształtowała się na poziomie 4,26 zł/kg, o ok. 5% wyższym niż przed miesiącem.

W drugim kwartale 2011 r. realizacja umów w ramach prywatnego przechowywania wieprzowiny i popyt eksportowy będą wywierały presję na wzrost cen skupu. Wzrost ten może być hamowany dużą krajową produkcją żywca. Latem wieprzowina z prywatnego przechowywania może złagodzić spadek podaży z bieżącej produkcji. Zespół Ekspertów prognozuje, że przeciętne ceny skupu żywca wieprzowego mogą kształtować się następująco: w czerwcu 2011 r. 4,60-4,80 zł/kg, a we wrześniu 2011 r. 4,50-4,80 zł/kg.

Rynek wołowiny

Od wejścia Polski do UE obserwuje się wzrostowa tendencję w krajowym pogłowiu bydła z wyłączeniem krów. W końcu 2010 r. liczebność tych zwierząt wyniosła prawie 2,9 mln. szt., tj. o 0,4% więcej niż przed rokiem i 21% więcej niż w końcu 2004 r. W grudniu ubiegłego roku pogłowie bydła ogółem kształtowało się na poziomie 5,6 mln sztuk i było o 0,5% mniejsze niż przed rokiem, ale o 7% większe niż w końcu 2004 r. Zmiany w produkcji żywca wołowego uzależnione są od sytuacji cenowej na rynku mięsa, mleka i pasz. Przy wysokich cenach zbóż, pomimo bardzo wysokich cen skupu żywca wolowego, wąskie relacje cen skupu bydła do cen pasz mogą w 2011 r. ograniczać zainteresowanie chowem bydła rzeźnego. Szacuje się, że przy przewidywanym dalszym ograniczaniu pogłowia krów, w końcu 2011 r. pogłowie bydła ogółem wyniesie około 5,7 mln stuk.

Skup bydła w 2010 r. wyniósł 421 tys. ton i był o 3,5% większy niż przed rokiem. Wciągu dwóch pierwszych miesięcy 2011 r. do skupu trafiło 46 tys. ton żywca wołowego (o 35% więcej niż przed rokiem), natomiast cieląt skupiono 1,2 tys. ton, tj. o 7% więcej niż przed rokiem. Biorąc pod stan pogłowia bydła w grudniu 2010 r. oraz aktualne relacje cen przewiduje się, że w pierwszym półroczu 2011 r. produkcja żywca wolowego prawdopodobnie ulegnie obniżeniu o 6% i w efekcie w całym 2011 r. może się ukształtować na poziomie około 735 tys. ton, o 1% niższym niż rok wcześniej. do analogicznego okresu roku poprzedniego o 3%.

W pierwszej połowie 2010 r. na skutek zmniejszonego popytu na mięso wołowe za granicą ceny bydła uległy redukcji. Natomiast w drugiej połowie roku ożywienie w handlu międzynarodowym przyczyniło się do wzrostu cen również w Polsce. Według GUS, w grudniu 2010 r. za bydło ogółem dostawcy otrzymywali przeciętnie 5,16 zł/kg, a za młode bydło rzeźne 5,59 zł/kg, tj. odpowiednio o 5-6% więcej niż w listopadzie 2010 r. i o 11% więcej niż przed rokiem. Pomimo dynamicznego wzrostu w drugiej połowie roku cena skupu bydła ogółem ukształtowała się na poziomie 4,60 zł/kg, a bydła młodego 4,96 zł/kg, czyli zbliżonym do roku poprzedniego. W dniach 14-20.12.2010 r. w zakładach objętych monitoringiem ZSRIR MRiRW bydło rzeźne skupowano średnio po 5,36 zł/kg, tj. o 5,6% wyższej niż przed miesiącem.

Zespół Ekspertów przewiduje, że ceny skupu bydła ogółem w czerwcu 2011 r. mogą kształtować się na poziomie 5,20-5,50 zł/kg, a we wrześniu 5,10-5,50 zł/kg. Za młode bydło rzeźne rolnicy powinni otrzymywać 5,50-5,80 zł/kg w czerwcu i 5,50-5,90 zł/kg we wrześniu.

Rynek mleka

Pogorszenie opłacalności produkcji mleka w latach 2008-2009, wpłynęło na zmniejszenie pogłowia krów w naszym kraju. W grudniu 2010 r. (wg danych GUS) krów mlecznych było 2529 tys. szt., tj. o ok. 2,2% (o 56 tys. szt.) mniej niż w grudniu 2009 r. Przewiduje się, że w najbliższych latach, w wyniku postępującej koncentracji produkcji mleka, nastąpi dalsze zmniejszanie pogłowia krów mlecznych. Jednak na skutek poprawy opłacalności produkcji mleka, dynamika tego spadku ulegnie ograniczeniu. Prognozuje się, że w 2011 r. pogłowie krów ukształtuje się na poziomie 2510 tys. szt. W 2010 r. przyrost mleczności krów nie zrównoważył spadku pogłowia, w konsekwencji produkcja mleka (wg informacji IERiGŻ-PIB) została ograniczona do 11,9 mld litrów. W 2011 r. przy prognozowanym wzroście cen skupu mleka i dalszym wzroście wydajności, całkowita produkcja surowca prawdopodobnie powróci do poziomu z 2009 r. i wyniesie około 12,1 mld litrów.

Pomimo notowanego stopniowego wzrostu cen, w 2010 r. skup mleka (wg wstępnych danych GUS) był o 1,9% niższy niż w 2009 r. i wyniósł 8,7 mld litrów. Od początku 2011 r. wraz z dalszym wzrostem cen skupu surowca, jego dostawy utrzymują się na poziomie wyższym niż rok wcześniej. Według danych GUS w pierwszych dwóch miesiącach 2011 r. do podmiotów skupujących dostarczono ok. 1,35 mld litrów mleka, tj. o ponad 3% więcej niż w porównywalnym okresie 2010 r. ocenia się, że w całym 2011 roku w wyniku poprawy opłacalności produkcji, podaż surowca do skupu będzie o ponad 4% większa niż rok wcześniej.

Od połowy 2009 r. notowane są wzrostowe tendencje cen skupu mleka. W roku 2011 dalszy wzrost cen spowodowany jest rosnącym zapotrzebowaniem na surowiec. Zdanych GUS, wynika że w lutym 2011 r. za mleko producenci w kraju uzyskiwali 116,15 zł/hl, tj. o ponad 1%więcej niż w styczniu i o około 14% więcej niż w porównywalnym miesiącu 2010 r.

Przewiduje się, że w 2011 r. na światowym rynku utrzyma się korzystna koniunktura determinowana wzmożonym popytem na artykuły mleczarskie estrony m.in. Indii, Chin, Rosji, Japonii i krajów arabskich. Korzystnie na ceny mleka i jego przetworów może wpłynąć ograniczenie zapasów u głównych eksporterów, tj. UE i USA. W efekcie, ocenia się, że również w Polsce ceny mleka do września 2011 r. będą znacząco wyższe niż w roku 2010. Zespół Ekspertów, uwzględniając wahania sezonowe przewiduje, że producenci będą otrzymywać za dostarczone mleko w czerwcu 2011 r. 110-115 zł/hl, a w czerwcu 2011 r. 110-118 zł/hl.

Opracowano na podstawie materiałów Agencji Rynku Rolnego