Produkty lokalne, a także regionalne specjały są bardzo wysoko cenione przez turystów. Dają możliwość poznania nowych potraw, zwiększają wachlarz doznań smakowych i estetycznych, a dopełnieniem tego jest świadomość ich naturalnego pochodzenia. Są to atrybuty nie do odrzucenia, przemawiające za tym, aby je serwować gościom i mieć przy tym także dodatkowy dochód.

Gospodyni decydująca się na świadczenie żywienia powinna być do tego dobrze przygotowana. Dysponować stosownym pomieszczeniem do jego przygotowania, urządzeniami chłodniczymi, znać i przestrzegać przepisy sanitarno-higieniczne. Pani domu musi też planować jadłospis, znać kierunki i zalecenia dotyczące racjonalnego żywienia, dysponować odpowiednią bazą surowcową. Terminy posiłków oraz ich obfitość powinna dostosować do potrzeb turystów. Starać się, aby każdy posiłek był możliwe różnorodny pod względem zawartości składników odżywczych. Przygotowując posiłki dla gości gospodyni powinna opierać się na produktach pochodzących z własnego gospodarstwa tj.: warzywach, owocach, mięsie, mleku, różnorodnych przetworach domowych, które ułatwią prowadzenie kuchni, a także urozmaicą codzienny jadłospis. Ponadto musi umieć skalkulować cenę posiłków, by była ona atrakcyjna dla turystów.

Przepisy prawne a żywienie

Ważną sprawą w prowadzeniu wyżywienia wczasowiczów jest znajomość
i przestrzeganie podstawowych zasad  higieniczno-sanitarnych, zapewnienie właściwego bezpieczeństwa i wysokiej jakości zdrowotnej przygotowywanych posiłków i potraw. W tym zakresie obowiązuje ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2006 r., nr 171, poz.1225). Z uwagi na to, że przyjmowanie gości w gospodarstwie agroturystycznym wykracza poza ramy zaspokojenia tylko potrzeb własnych gospodarstwa należy zastosować rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wymagań higieniczno-sanitarnych w zakładach produkujących lub wprowadzających do obrotu środki spożywcze (Dz.U. 2004 r., nr 104, poz. 1096). W świetle obowiązujących przepisów pełną odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności ponosi osoba produkująca lub wprowadzająca ją do obrotu. Odpowiada ona za wszelkie szkody i uszczerbki na zdrowiu konsumenta spowodowane niewłaściwą jakością zdrowotną spożytej żywności.
Za zakład żywienia zbiorowego uważa się więc też gospodarstwa agroturystyczne świadczące usługi żywieniowe dla swoich gości, niezależnie od skali prowadzonej działalności. Każde gospodarstwo prowadzące żywienie powinno przestrzegać zasad Dobrej Praktyki Higienicznej (GHP), która obejmuje następujące zagadnienia: lokalizację, otoczenie i infrastrukturę gospodarstwa, układ funkcjonalny kuchni, jadalni wraz z wyposażeniem, procesy mycia i dezynfekcji, zaopatrzenia w wodę, usuwanie odpadów i śmieci, zabezpieczenie przed szkodnikami oraz higienę osobistą osób prowadzących gospodarstwo. Z dobrą praktyką higieniczną bardzo ściśle wiąże się  dobra praktyka produkcyjna GMP, która w przypadku żywienia zbiorowego określana jest jako Dobra Praktyka Produkcyjna Żywienia Zbiorowego. Obejmuje ona wszystkie podstawowe wymagania dotyczące procesów technologicznych oraz wyposażenia, które są niezbędne do produkowania posiłków o właściwej jakości zdrowotnej.
Podczas przygotowywania posiłków należy szczególnie zwracać uwagę na:

• eliminowanie zanieczyszczeń podczas całego procesu produkcyjnego, w tym ochronę przed zanieczyszczeniami krzyżowymi pomiędzy poszczególnymi, oddzielnymi czynnościami,

• prawidłowe przechowywanie surowców i ich jakość,

• prawidłowe przygotowanie surowców (mycie, obieranie, czyszczenie, rozmrażanie),

• prawidłową obróbkę cieplną,

• przechowywanie potraw gotowych (temperatura i czas),

• podawanie  i konsumpcję posiłków.

Kontrola - HACCP

Kolejną sprawą, którą będą musiały wdrożyć gospodarstwa oferujące wyżywienie jest System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli (HACCP),
który polega na samokontroli. Gospodyni sama musi określić, które momenty w przygotowywaniu i wydawaniu posiłków wiążą się z możliwością wtórnego zakażenia i stanowią  zagrożenie dla jakości zdrowotnej żywności. Opisane punkty zagrożeń są szczególnie kontrolowane (czy wszystko jest zgodne z przyjętymi założeniami) i odnotowywane w prowadzonej dokumentacji. W praktyce każde gospodarstwo może opracować własny system właściwy dla rodzaju i skali prowadzonej działalności.

Estetyka stołu

Każda gospodyni chce, aby turyści byli zadowoleni i chcieli ponownie spędzić u niej urlop. Winna zwrócić uwagę na estetykę stołu, wypracować własny styl dekoracji, który będzie się kojarzył gościom z wakacjami spędzonymi na wsi. O tym decydować będzie m.in. dobra jakość nakryć stołowych z elementami wzornictwa regionalnego. Dekoracje wykorzystujące to co charakterystyczne na wsi np. drewniane podkładki pod nakrycia, polne kwiaty, gliniane misy, dzbanki itp. Najlepiej, jeśli dekoracja stołu nawiązuje do pory roku a obrus i położona po lewej stronie talerza złożona serwetka pasują do koloru zastawy. Całość powinna być zharmonizowana i tworzyć niepowtarzalny klimat miejsca.

A wszystko to po to, aby potrawy regionalne z Podkarpacia, takie jak np: żur kiszony, pierogi z kaszą gryczaną, gołąbki z ziemniakami, kapusta z grochem czy też kasza pęcak ze śliwkami smakowały każdemu, kto tu przyjedzie.

Opracowała: Barbara Rajzauer

Akceptował kierownik działu: Janina Kamińska